نشانهها و آهوی بینشانی: نابرابرنهادگی و سرگشتگی نامها و نشانهها در دو ترجمهی فارسی از نمایشنامهی «سالومه» آسکِر وایلد
نویسندگان
1 استادیار گروه زبانهای خارجی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران
doi
10.48311/LRR.16.2.6چکیده
مقالۀ پیشروی، پژوهشی است کارسنجانه که از دیدگاهی نشانهشناختی و با هدف بررسی کاستیهای ترجمهگرا، چیستی و چگونگی الگوی دستکاریهای نشانهشناختی را در دو برگردان فارسی از نمایشنامۀ «سالومه»، نوشتۀ آسکر وایلد، با ترجمۀ عبدالله کوثری (۱۳۸۵) و ابوالحسن تهامی (۸-۱۳۹۶) مورد بررسی قرار داده است. در این راستا، پرسش کانونی پیشنهاده در این پژوهش بررسیِ چیستی و چگونگیِ دستکاریهای نشانهشناختی در دو ترجمۀ فارسی یادشده با نگاه ویژه به چیستیشناسی برخی نامهای ویژه و واژگان کلیدی است. از این روی، روششناسی بهکاررفته در این پژوهش برپایۀ خوانشی کارسنجانه از دو ترجمۀ یادشده، خود بر بنیاد و در همسنجی با بافت ویراست انگلیسی نمایشنامۀ «سالومه» انجام گرفته است. بر این بنیاد، نخستین و روشنترین دستآورد پژوهشی در بررسی پیش روی، به گواهِ نمونههای درکاویده از دو ترجمۀ مورد بررسی، بر رویکرد دو مترجم به بومیسازی و برونگذاری نامهای ویژه و نمادها و نشانههای واژگانی کلیدی و پیرو آن بیگانگیزدایی از بافت بُنکار در ترجمه پرتو افکنده است. یک یافتۀ پژوهشی ارزندۀ دیگر این بررسی این نکته را برجسته مینماید که دستکاریهای انجامگرفته در ساختار نشانهشناسی واژهها و واژهشناسی نامهای ویژۀ این کار ادبی نمایشی، افزون بر دگرشدگی بنمایههای نمایشیبافتاری کلیدی، گسستگی میان بافت ترجمۀ فارسی و فرابافت فرهنگیزبانی کار را در پی داشته است.
