بازپروری مناقب و آموزه‌های علوی در سوگ‌سوردۀ آیینی جیحون یزدی و تببین اندیشه‌ورزی شاعر از سیرت اهل‌بیت

نویسندگان

1 استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان تهران، ایران.

2 استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی. دانشگاه فرهنگیان. تهران. ایران

doi
10.30465/alavi.2024.48624.2642
چکیده

مفاهیم علوی در کلام شاعرانه، جامه‌ای دیگر در بر می‌کنند به گونه‌ای که شعر با شرع آمیخته می‌شود و عشق علوی با معرفت‌تر حاصل می‌گردد؛ از این رو در این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و استشهادی به بررسی منقبت و آموزه‌های علوی در سوگ‌سردوۀ آیینی جیحون‌یزدی پرداخته‌می‌شود. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که منقبت علوی در شعر جیحون، شیوۀ خاصی دارد به طوریکه کلام در چهارچوب اندیشه و تفکری خاص برای روی‌گردانی از دنیا، حرکت به وصول حق و سیر به سوی کمال شکل می‌گیرد. در حقیقت جیحون با استفاده از دو بال «خوف و رجا»، به منقبت علوی می‌پردازد و در این مسیر، ایمان را فرزندی حاصل از ازدواج این دو بال به حساب می‌آورد و حقیقت اندیشۀ خود را، فیض سیرت اهل‌بیت می‌داند. مصالح کلام شاعر با منقبت علوی در جهت سعادت انسان گام برمی‌دارند و در این مسیر حدِّ اعلای استفاده از مواهب مادی و معنوی را می‌رسانند، اما در این میان باطن شریعت به زیبایی در سخن شاعر نمایان می‌گردد و شریعت، وسیله یا پوسته‌ای برای طریقت و رسیدن به حقیقت مکتب علوی می‌گردد. شاعر در این مسیر، ابتدا چهرۀ علوی را در درجۀ اول به صورت «طرح» در شعر پیاده می‌کند و سپس مخاطب را به فضایل علوی می‌کشاند به طوری که کلمات شعر ما را از وجود اهل‌بیت آگاه می‌‌سازد و شخصیت علوی در افق واژگان پدیدار می‌شود و با خواننده رابطۀ مستقیم برقرار می‌کند تا مخاطب به عرصۀ سیرۀ اهل‌بیت راه جوید. بسامد مناقب امام‌حسین(ع) 39/0، قمربنی‌هاشم 15/0، حضرت زینب 14/0، علی‌اصغر7/0، علی‌اکبر6/0 و سایر اهل‌بیت و شهداء 19/0 می‌باشد.