الگوی توسعۀ کارآفرینی اکوتوریسم در مناطق روستایی (مطالعۀ موردی: روددره های گردشگری استان تهران)
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه فردوسی مشهد
2 استاد گروه مدیریت دانشگاه تربیت مدرس
3 استاد گروه جغرافیا، دانشگاه تربیت مدرس
4 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه تربیت مدرس
doi
10.22059/jhgr.2014.51564چکیده
امروزه تنوعبخشی به اقتصاد روستایی از طریق توسعۀ کارآفرینی، بیش از پیش توجه محققان و برنامهریزان را به خود جلب کرده است. براین اساس یکی از فرصتهای جدید اقتصادی، صنعت گردشگری روستایی بهویژه اکوتوریسم در روستاهای مناطق حاشیۀ شهرهای بزرگ، از جمله تهران بوده که برای اوقات فراغت و نیاز شهروندان به مناطق طبیعی با چشمانداز زیبا و دور از آلودگیها، اهمیت یافته است. در این راستا، سؤال اساسی این است که توسعۀ کارآفرینی اکوتوریستی بر اساس کدام الگو امکانپذیر است؟ لذا هدف مطالعه، ارائۀ الگوی توسعۀ کارآفرینی اکوتوریستی در مناطق روستایی با پتانسیل گردشگری درهای است. بر این اساس، در پژوهش پیش رو هفده روستا در هفت مسیر رود ـ درهای نمونههای مطالعه انتخاب شدند و با استفاده از روش کمی ـ پیمایشی، در سطح صاحبان کسبوکارهای گردشگری که کارآفرینان اکوتوریستی در روستاهای منتخب بهشمار میروند، به بررسی سهم و ارتباط عوامل سهگانۀ (شرایط محیطی، سیاستها و رویههای قانونی) ویژگیهای کارآفرینانه پرداخته شد. نتایج نشان میدهد که بر حسب شاخصهای انتخابی و بر اساس آزمون همبستگی پیرسن، ارتباط معناداری بین عوامل سهگانۀ تأثیرگذار بر توسعۀ کارآفرینی برقرار است. همچنین براساس نتایج رگرسیون چندمتغیره و تحلیل مسیر به عمل آمده، پس از مشخصشدن میزان تأثیرات غیر مستقیم متغیرها، به محاسبۀ کل تأثیرات مستقیم و غیر مستقیم پرداخته شد که درنتیجۀ آن، ویژگیهای کارآفرینانه با بیشترین تأثیر در کارآفرینی اکوتوریستی قرار دارد. درنهایت مشخص شد الگوی توسعۀ کارآفرینی اکوتوریستی ارائه شدۀ این پژوهش، 2/35 درصد تبیینکنندۀ توسعۀ کارآفرینی اکوتوریستی در منطقه است.
