مواجهه با فساد سازمانیافتۀ اقتصادی در سیرۀ حکومتی امیرمؤمنان(ع)
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی و مدیر گروه تاریخ پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
2 استادیار گروه اقتصاد، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران
3 استادیار گروه معارف، دانشگاه آزاد واحد شهر قدس، تهران، ایران
doi
10.30465/alavi.2024.47516.2614چکیده
ساختار نظام اداری در نظام سیاسی هر جامعهای در مواجهه و بازدارندگی از فساد اداری نقش بسزایی دارد. این مقاله با رویکرد سیره حکومتی امیرمؤمنان(ع) و با هدف کشف و وصف چگونگی مواجهه آن حضرت با فساد سازمانیافته اداری با استفاده از روش مطالعات اسنادی و تحلیلی بهره گرفته شده است. موضوع فساد اقتصادی سازمانیافته از مسائل مهم و بحث برانگیز مکاتب اقتصادی است. امیرمؤمنان(ع) بعد از سیطره بر حکومت با دوگونه از مفاسد اقتصادی روبرو شدند؛ فساد اقتصادی «سازمانیافته و فساد اداری غیرسازمانیافته» که فساد اداری سازمانیافته به مراتب خطرناکتر، پیچیده، دشوار و همراه با تبعات سنگین بر جامعه اسلامی میباشد. یافتههای این پژوهش نشان میدهد که امیرمؤمنان(ع) با تغییر در ساختار نظام بیتالمال و اصلاح شیوه تقسیم بیتالمال و مواجهه با تضاد طبقاتی و فساد سیستماتیک توانست فساد سازمانیافته را از نظام سیاسی خود ریشهکن کند. نخستین اقدام آن حضرت ایجاد برنامهای جامع در مواجهه با فساد اقتصادی، گونهشناسی فساد اقتصادی سپس ریشه کنی آن بوده است.