سیاست خارجی و حکمرانی امنیت ملی
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی گروه مطالعات بین الملل پژوهشکده مطالعات راهبردی
doi
چکیده
موضوع اصلی مقاله بررسی این مسئله است که بین حکمرانی امنیت ملی و سیاست خارجی چه نسبتی برقرار است و آنها چگونه بر شکلگیری و تکوین همدیگر اثر میگذارند. برای بررسی این نسبت و تأثیرگذاری آنها چهار پرسش بنیادی حکمرانی امنیت طرح و چهار کارویژه سیاست خارجی تشریح شده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که نظام سیاسی نقش اساسی در شکلگیری هر دو متغیر دارد و در درون آنها نظام حکمرانی امنیتی و سیاست خارجی همدیگر را تقویت کرده و تکوین میبخشند. آنها در قالب طیفی از نظامهای اقتدارگرا تا نظامهای مشارکتی سامان مییابند. هر کدام از نظامهای سیاسی به میزان نزدیکی به نظام اقتدارگرا یا مشارکتی گونه خاصی از نظام حکمرانی امنیتی و سیاست خارجی را شکل میدهند که کاملاً متفاوت از همدیگر هستند. نظامهای مشارکتی تعریف موسعی از بقا دارند و به دنبال رهایی افراد انسانی هستند و به رغم تنوع تهدیدات امنیتی، مسئلههای امنیتی محدود و از پائین به بالا دارند که با اقناع شهروندان شکل میگیرد. دولت برای حل این مسائل به دنبال گذار از حکومت به حکمرانی است. چنین نظامی سیاست خارجی همکاریجویانه را در جامعه بینالمللی پیگیری و ضمن حمایت حداکثری از امنیت شهروندان به امنیت افراد انسانی دیگر نیز توجه قابل ملاحظهای دارد.