تاملی بر اجرای دروس دانش پداگوژی محتوای جغرافیا در دانشگاه فرهنگیان

نویسندگان

1 گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان،صندوق پستی889-14665، تهران، ایران

2 گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی889-14665 تهران، ایران

3 گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی889-14665 تهران، ایران

4 گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی889-14665 تهران، ایران

doi
10.22099/jcr.2026.8521
چکیده

پیشینه و اهداف: دانش پداگوژی محتوا ترکیبی از دانش موضوعی و دانش تربیتی است که به معلمان امکان می‌دهد محتوای تخصصی را به شیوه‌ای قابل فهم و مؤثر به دانش‌آموزان تدریس نمایند. در سال 1395 دانشگاه فرهنگیان برنامه‌ جدید تربیت معلم جغرافیا را با تأکید بر دانش پداگوژی محتوا طراحی نموده و به مرحله اجرا درآورد. این پژوهش با هدف بررسی اجرای دروس دانش پداگوژی محتوای جغرافیا صورت گرفته است. روش‌ها‌: پژوهش به شیوه کیفی و با رویکرد پدیدارشناسی صورت گرفته و جامعه آن شامل مدیران، استادان و دانشجومعلمان آموزش جغرافیا در پردیس‌های دانشگاه فرهنگیان در استان های اصفهان، البرز و خراسان جنوبی بوده که طی سال‌های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۳ در اجرای این برنامه مشارکت داشتند. نمونه‌گیری به صورت هدفمند انجام شده و داده‌ها از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با نرم‌افزار MAXQDA2019 تحلیل گردید. اعتبار یافته‌ها از طریق بازبینی توسط مشارکت‌کنندگان و کدگذاری مجدد توسط پژوهشگران مورد بررسی قرار گرفت. یافته‌ها: در نتیجه، 79 مضمون پایه از این مصاحبه‌ها استخراج و در قالب ۱۹ مضمون سازمان دهنده سطح دوم و 4 مضمون سازنده سطح اول (قوت‌ها، ضعف‌ها، فرصت‌ها و تهدیدها) دسته‌بندی گردیده و مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. نتیجه‌گیری: تقویت ساختار گروه آموزش جغرافیا و گسترش ارتباطات آن با نهادهای علمی در داخل و خارج از کشور، ارتقای بنیه علمی استادان، توجیه دانشجومعلمان در مورد اهمیت موضوع، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و ایجاد تحصیلات تکمیلی در رشته آموزش جغرافیا از مهم‌ترین راهکارهای بهبود کیفیت دروس پداگوژی جغرافیا در دانشگاه فرهنگیان تشخیص داده شد.