تجارب زیستهی معلمان و والدین در مواجهه با دانشآموزان چندفرهنگی دورهی ابتدایی
نویسندگان
1 دانشیار گروه مطالعات برنامه درسی دانشگاه علامه طباطبایی. تهران. ایران.
2 دانشجوی دکترای رشته برنامهریزی درسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی تهران. ایران.
doi
10.22099/jcr.2026.8543چکیده
هدف این پژوهش واکاوی تجارب زیستهی معلمان و والدین در مواجهه با دانشآموزان چندفرهنگی دورهی ابتدایی بود. این پژوهش از نظر رویکرد، کیفی و از نوع؛ پدیدارشناسی توصیفی مبتنی بر مصاحبه نیمه ساختاریافته بود. میدان پژوهش شامل؛ معلمان و والدین مدارس ابتدایی چندفرهنگی استان قم در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ بود. روش انتخاب مشارکتکنندگان به صورت هدفمند؛ مبتنی بر اشباع نظری یافتهها بود. معیار ورود مشارکتکنندگان معلم، برخورداری از سابقه ۵ ساله و تجربهی مستقیم تدریس در کلاسهای چندفرهنگی به مدت حداقل ۳ سال، و تمایل به شرکت در پژوهش؛ و برای والدین، داشتن فرزند در حال تحصیل در این مدارس از اقوام و ملیتهای مختلف به مدت حداقل دو سال، و تمایل به شرکت در پژوهش بود. در نهایت مشارکتکنندگان، 17 نفر از معلمان و 19 نفر از والدین مدارس ابتدایی چندفرهنگی بودند. اطلاعات نوشتاری به دستآمده از مصاحبهها، از روش تحلیل محتوای مضمونی مبتنی بر روش پدیدارشناسی توصیفی کلایزی (1978) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. اعتمادپذیری اطلاعات توسط معیارهای گوبا و لینکلن (1985) مورد بررسی قرار گرفت. یافتههای حاصل از مصاحبه با معلمان؛ 10 مضمون اصلی و 24 زیرمضمون داشت. همچنین یافتههای حاصل از مصاحبه با والدین؛ 5 مضمون اصلی و 12 زیرمضمون داشت. نتایج این پژوهش نشان داد؛ کیفیت یادگیری و تعاملات فرهنگی در مدارس چندفرهنگی، بیش از هر چیز، متأثر از تجربههای واقعی و روزمره معلمان و والدین در بستر مدرسه است و هرگونه سیاستگذاری یا مداخله آموزشی، باید مبتنی بر این تجربههای زیسته طراحی و اجرا شود.