بازکاوی عناصر و مؤلفههای مؤثر بر نهادینهسازی هنجارهای اجتماعی از دیدگاه امام علی(ع)
نویسندگان
1 دانشجوی معارف نهج البلاغه، دانشگاه میبد
2 هیئت علمی گروه قرآن و حدیث. دانشگاه میبد
3 استادیار دانشگاه میبد
4 دانشیار جامعه شناسی و عضو پژوهشکده در تحول در علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه شیراز
doi
10.30465/alavi.2022.7947چکیده
سرمایه اجتماعی در هر جامعه ای برخاسته از تجربههای تاریخی و تابع شرایط زمانی و مکانی آن است. از مهمترین مؤلفههای سرمایه اجتماعی، هنجارهای اجتماعی است که در حیطه موضوعات جامعهشناسی قرار میگیرد. هنجارهای اجتماعی به منزله قاعده رفتاری هستند که در تعاملات و مناسبات اجتماعی به کار برده میشوند و منبعث از اعتقادات، باورها و ارزشهای اجتماعی هستند. مقاله حاضر می کوشد تا با روش توصیفی – تحلیلی مکانیسمهای نهادینهسازی هنجارهای اجتماعی را از نگاه امام علی(ع) بررسی نماید، یافتههای پژوهش نشان میدهد، از نگاه امام علی(ع) مهمترین ویژگیهایی که سبب میشود هنجارهای اجتماعی در جامعه نهادینه شوند، عبارتنداز: عادلانهبودن هنجارها، هماهنگی و همسویی هنجارها با نیازهای ذاتی انسان، پایداری هنجارها، حقگرایی، هماهنگی هنجارها، همچنین آگاهی اجتماعی و پرهیز از فردگرایی، پذیرش الگوهای مرجع، خود کنترلی، آخرتگرایی، اعتقاد به نظارت الهی،وجدان اخلاقی،اعتقاد به کرامت ذاتی،معناگرایی، بخشی از ویژگیهایی است که افراد در جامعه انسانی، بایستی از آن برخودار باشند تا هنجارهادر اجتماع نهادینه شوند .از نتایج پژوهش می توان به بومیسازی و اسلامی سازی راهکارهای نهادینه سازی هنجارها در جامعه اسلامی اشاره نمود. .