کاوش و اعتباریابی چارچوب برنامۀ درسی ادبیات تطبیقی مبتنی بر مهارتهای تفکر نقادانه برای دانشجویان کارشناسی رشته زبان و ادبیات عربی
نویسندگان
1 بخش زبان و ادبیات عربی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 دانشگاه شیراز بخش زبان وادبیات عربی
3 بخش آموزش زبان و ادبیات عربی، دانشگاه فرهنگیان تهران
doi
10.22099/jcr.2025.8232چکیده
امروزه مهارتهای تفکر سطح بالا به ویژه مهارتهای تفکر انتقادی در آموزش عالی از اهمیت ویژهای برخوردار است؛ زیرا یکی از ملزومات اساسی دانشجو جهت ورود به بازار کار و جامعه قدرت تفکر اوست تا بواسطۀ آن بتواند به حل مسائل و مشکلات بپردازد. واحد درسی ادبیات تطبیقی از دروس مهم دانشجویان مقطع کارشناسی رشتۀ زبان و ادبیات عربی به شمار میرود و اهمیت فراگیری آن در مقاطع تحصیلات تکمیلی دو چندان میشود. بنابراین، با توجه به اهمیت مهارتهای تفکر انتقادی در واحدهای درسی از قبیل؛ ادبیات تطبیقی که بستر مناسب برای گفت و گو، نقد به شمار میرود، طراحی چارچوبی مطلوبی برای برنامۀ درسی ادبیات تطبیقی بسیار مهم و ضروری است. روش پژوهش حاضر روش آمیخته یعنی طرح اکتشافی متوالی (کیفی-کمی) است؛ پژوهش حاضر سعی نموده است نظریات مختلف مرتبط با مهارتهای تفکر نقادانه را به عنوان یکی از متغیرهای مهم پژوهش، مورد مطالعه قرار داده، و بر اساس آن و با تصمیم نهایی متخصصان حوزۀ برنامۀ درسی رشتۀ عربی، علوم تربیتی و روان شناسی به طراحی چارچوب برنامۀ درسی ادبیات تطبیقی مبتنی بر مهارتهای تفکر نقادانه بر اساس عناصر اصلی برنامۀ درسی (اهداف، محتوا، راهبردهای یاددهی-یادگیری، اسالیب ارزشیابی) بپردازد. علاوه بر آن جهت اعتباربخشی، چارچوب طراحی شده در اختیار متخصصان قرار گرفت و چارچوب پیشنهادی به عنوان چارچوب مطلوب پیشنهاد شد. در نتیجه اهداف با 10 ویژگی، محتوا 18 ویژگی، راهبردهای یاددهی-یادگیری 10 ویژگی، و ارزشیابی 9 ویژگی مورد تأیید متخصصان قرار گرفت.