تبیین چالشهای برنامهی درسی خانواده محور و ارائه راهکارها
نویسندگان
1 دانشیار رشته برنامهریزی درسی، دانشکده روانشناسی و علومتربیتی دانشگاه تهران،ایران
2 دانشیار رشته برنامهریزی درسی، دانشکده روانشناسی و علومتربیتی دانشگاه تهران،ایران
3 دانشیار رشته سنجش و اندازهگیری، بخش تخصصی پژوهش و سنجش، دانشگاه تهران،ایران
4 استادیار گروه علومتربیتی و مشاوره، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی،تهران،ایران.
5 دکتری رشته برنامه ریزی درسی دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تهران
doi
10.22099/jcr.2025.8277چکیده
برنامهی درسی خانواده محور از تصمیمگیری والدین در زمینهی مؤلفههای پنهان و غیررسمی خانواده شکل میگیرد و بخشی از این برنامه، نوع رویکرد والدین را در راستای حمایت از تعلیم و تربیت فرزندان را مشخص میکند. پژوهش حاضر با هدف تبیین چالشهای برنامهی درسی خانواده محور در ایران انجام گرفته است و در نهایت راهکارهایی را برای این چالشها ارائه کرده است. دادهها با استفاده از فن مصاحبه نیمهساختارمند به صورت هدفمند با 15 نفر از مطلعان برنامهی درسی آشنا با خانواده و مدرسه گردآوری شده و بر اساس راهبرد نظامند اشتراوس و کوربین (2007)، در سطح کدگذاری باز تحلیل و مقولهبندی شده است. راهبردهای اعتباربخشی دادهها با استفاده از روشهای ممیزی بیرونی، سه سویه سازی، بازبینی اعضاء و درگیری طولانی مدت پژوهشگر در جریان مصاحبه انجام شده است. بر اساس یافتههای پژوهش،3 مقوله اصلی (مداخلهگری ناآگاهانه والدین، افزایش معضلات نظام آموزشی و اجتماعی و افزایش گسست بین خانه و مدرسه) و 11 زیر مقوله برای چالشها و 3 مقوله کلی (طراحی، اجرا و ارزشیابی) و 9 زیر مقوله برای راهکارها ارائه شده است. بر اساس یافتهها میتوان استنباط کرد، چالشهای موجود را میتوان با اهمیت دادن به نقش خانوادهها و برگزاری کلاسها و کارگاههای آموزشی خانواده برای آگاهی بخشی به خانوادهها در زمینه برنامهی درسی خانواده محور، کاهش داد