روابط معنایی در واژه‌های مرکب درون‌مرکز در کردی گهواره‌ای

نویسندگان

1 دکتری زبا‌ن‌شناسی، مدرس دانشگاه فرهنگیان، خرم‌آباد، ایران.

doi
10.48311/LRR.15.4.97
چکیده

در مقالۀ حاضر به بررسی انواع روابط معنایی بین اجزای واژه‌های مرکب درون‌مرکز در کردی گهواره‌ای پرداخته می‌شود. پیکرۀ داده‌های پژوهش مشتمل بر ترکیب‌های درون‌مرکزی است که از گفتار روزمرۀ گویشوران کردی گهواره‌ای به‌دست آمده است که جزو گویش‌های شاخۀ کردی جنوبی به حساب می‌آید و در بخش گهواره در شهرستان دالاهو (استان کرمانشاه) رواج دارد. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که واژه‌های مرکب درون‌مرکز در گهواره‌ای از لحاظ ساختار عبارت‌اند از اسم ـ  اسم هسته‌آغاز، اسم ـ  اسم هسته‌پایان، اسم ـ  صفت، صفت ـ  اسم و حرف اضافه ـ  اسم. بین اجزای این ساختارها روابط معنایی متنوع و متعددی ازقبیل منشأ، مادۀ سازنده، جنسیت، محتوا، مالکیت، استعمال، نوع، وابستگی، شباهت، ابزار، خویشاوندی، شیوه، زمان، آغشتگی، مزه، حالت فیزیکی، سن، نحوۀ عملکرد، ابزار تولید و مکان را می‌توان یافت. یافته‌های پژوهش که شامل فهرستی از روابط معنایی بین اجزای واژه‌های مرکب درون‌مرکز در کردی جنوبی است، می‌تواند مکمل فهرست‌های ارائه‌شده از سوی پژوهشگران سایر زبان‌های ایرانی و همچنین سایر زبان‌های جهان باشد و ما را به سوی ارائۀ طبقه‌بندی جامعی از انواع روابط معنایی در واژه‌های مرکب هدایت کند.