رفتارشناسی تحلیلی از‌ رهبری اخلاق مدارانۀ امام‌علی(ع)در جنگ جمل مبتنی‌بر آموزه‌های نهج‌‌‌‌البلاغه

نویسندگان

1 استادیار و عضو هیأت علمی گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه حضرت معصومه سلام الله علیها قم، ایران

doi
10.30465/alavi.2021.6852
چکیده

شناخت رفتار اخلاقمدارانه زمامدار پیش از ‌به‌دست گرفتن حکومت میتواند سیاستهای اخلاقی و میزان صداقت وی در عملکردهای بعدیاش راتبیین و برجستهتر بنمایاند. امامعلی(ع)به‌عنوان زمام‌دار جامعه اسلامی میکوشد با تأکید بر تقدّم اخلاق بر دیگر حوزه‌ها نشان دهد آموزههای اخلاق‌مدارانه مورد تأکید درخلافت، با آموزه‌های اخلاق‌مدارانه در دوران پیشاز حکومت تفاوتی نداشته است. جنگ جمل به‌عنوان نخستین جنگ تحمیلی به‌امام، گرچه پیامدهای ناگواری ایجاد کرد، اما رهبری اخلاقمدار میکوشد ابتدا با اصول اخلاقی مناسب،  از‌بروز جنگ پیش گیرد و پس از‌جنگ نیز با رفتار واخلاق مناسب با دشمنان خویش، نشان دهد که انسانیت اخلاق‌مدار بر دیندار بیاخلاق ترجیح وبرتری دارد. مقاله پیشرو به‌تبیین تئوری نوین درحوزه تئوری‌های رهبری پرداخته‌‌‌است. این پژوهش با مداقه بر سیره‌ی امام‌علی(ع)به‌روش توصیفی تحلیلی درصدد تبیین آن‌است که گزارههای بناشده بر محور اخلاق ونیز کارکرد سلبی وایجابی این رفتار میتواند جامعه تحت امر زمامدار را اخلاقمحور سامان دهد، گفت‌وگو بر پایه گزاره‌های خاصِ اخلاقمدار، تن دادن به‌خواستههای اصلاحگرایانه بنابر بر اقتضائات موجود، استفاده از‌راهکارهای مناسب برای اسکات خصم بهمنظور ممانعت از‌تشنّج بیشتر جامعه، حفظ کرامت انسانی وپاسداشت حقوق افراد مخالف وشبه مخالف نه بر پایه خویشاوندی وسابقه حضور درعرصههای مختلف سیاسی، میتواند کشمکش به‌وجود آمده در جامعه رابا رفتار اخلاقمدار زمامدار دفع کند.