مرور کتاب سنجی بر پژوهش‌های گردشگری مذهبی

نویسندگان

1 دکتری مدیریت بازرگانی، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

2 دانشیار گروه مدیریت بازرگانی و کسب و کار، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

3 دانشجوی مدیریت بازرگانی، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

doi
10.22054/tms.2023.73129.2821
چکیده

ز آنجایی که امروز گردشگری مذهبی علاوه بر پیروان مذاهب و زائران، در میان گردشگران عادی گسترش یافته، توانسته است تا توجه پژوهشگران در این زمینه را به خود جلب کند. هدف این پژوهش بررسی روند جهانی پژوهش‌های گردشگری مذهبی و جریان‌های پژوهشی موجود و آتی در این زمینه است. در این پژوهش که مروری کمی بر پژوهش‌های گردشگری مذهبی است از روش کتاب‌سنجی و مصورسازی استفاده شده است. برای این منظور 412 مقاله پس از اعمال معیارهای ورودی و خروجی از پایگاه وب آو ساینس استخراج و با استفاده از نرم‌افزار وی‌او‌اس ویوئر مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‌ها نشان می‌دهند که روند کمی انتشار و استناد به پژوهش‌ها صعودی بوده و در سال 2021 با تعداد 52 پژوهش و 2022 با 967 استناد بالاترین تعداد را داشته است. داده‌های توصیفی همچنین پر استنادترین مقالات، پژوهشگران، مجلات و دانشگاه‌ها را نشان دادند. یافته‌های تحلیل هم‌آیندی واژگان پرتکرارترین واژگان را نشان داد که بر این اساس واژگانی همچون گردشگری مذهبی، زیارت، گردشگری و گردشگری معنوی پرتکرارترین واژگان در این زمینه بوده‌اند. می‌توان گفت بیشتر تلاش‌های پژوهشی در این حوزه متمرکز بر مفهوم سازی و بیان تفاوت‌های گردشگری مذهبی و زیارتی و شناخت انگیزش مسافران در بافتار مذهبی بوده است. در نهایت، پژوهش‌های آتی این حوزه باید به سوی بازاریابی تجربی و تجربه گردشگر و همچنین منطق چیرگی خدمات و نظریه‌های برآمده از آن مانند هم‌آفرینی ارزش حرکت کنند.