الگوی جاری تربیت سیاسی در دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی: رویکرد نظریه داده بنیاد
نویسندگان
1 استادیار گروه علوم تربیتی،واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
2 گروه علوم تربیتی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
3 دانشجوی دکتری برنامه ریزی درسی، گروه علوم تربیتی،واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران
4 دانشیار برنامه ریزی درسی، گروه علوم تربیتی،واحد تربت حیدریه، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه،ایران (نویسنده مسئول)
doi
10.22099/jcr.2024.7631چکیده
هدف پژوهش حاضر بررسی وضع موجود برنامه درسی تربیت سیاسی در دانشگاه آزاد اسلامی است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با روش داده بنیاد انجام گرفت. جامعهی آماری شامل کلیه کارگزاران دخیل در برنامه درسی تربیت سیاسی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی هستند که از طریق نمونهگیری هدفمند از نوع ملاک محور انتخاب شدند. دادهها از طریق مصاحبهی نیمهساختاریافته با چهارده نفر از اساتید دروس تربیت سیاسی و اساتید دانشگاه آزاد اسلامی، ده نفر از دانشجویان این دانشگاه و پنج نفر از مدیران گروههای آموزشی جمعآوری شد. به منظور تجزیه و تحلیل دادهها از روش کدگذاری باز، محوری و گزینشی استفاده شد. برای تأمین روایی و پایایی از معیارهای لینکن و کوبا استفاده شد. نتایج پژوهش نشاندهنده-ی بیست و چهار مفهوم محوری و نه مقوله منتخب است که در قالب مدل پارادیمی شامل گسست آموزشی در برنامه تربیت سیاسی به عنوان مقولهی محوری و شرایط علی (ضعف مهارتی، ضعف نگرشی، چالشهای محیطی)، عوامل زمینهای (عوامل مدیریتی دانشگاه و عوامل محیطی – زمینهای)، شرایط مداخلهای تسهیلگر(آموزش و توسعه حرفهای اساتید، دسترسی پذیری، حمایت و بسترسازی دانشگاه)، شرایط مداخلهگر محدودکننده(چالشهای سازمانی، محیطی، دخالتهای سیاسی و موانع فردی و اجرایی)، راهبردها (تجدید رویکرد برنامهریزی درسی، طراحی برنامه استراتژیک در زمینه کاربرد فاوا، استفاده از سیاست های تشویقی و واسپاری مسئولیتی) و پیامد (عدم تحقق اهداف برنامهدرسی قصد شده و کسب نامناسب برنامهدرسی تربیت سیاسی) سازمان یافت.