بررسی تنوع ژنتیکی برخی از توده¬های محلی طالبی ایرانی با استفاده از نشانگرهای مولکولی ریزماهواره
نویسندگان
1 استادیار پژوهش، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، کرج
2 استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی¬سینا، همدان
3 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد گروه بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی¬سینا، همدان
4 استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی¬سینا، همدان
doi
چکیده
در این بررسی تنوع ژنتیکی بین 41 توده محلی طالبی (Cucumis melo L.) به همراه دو رقم خربزه (Cucumis sativus L.) از طریق تنوع در توالیهای تکراری کوتاه با استفاده از 12 جفت آغازگر ریزماهواره مورد ارزیابی قرار گرفت. دی ان آی ژنومی استخراج شده از نمونههای گیاهی با این آغازگرها تکثیر و محصولات حاصل با استفاده از ژل پلی اکریل آمید واسرشته ساز الکتروفورز شدند. در هفت توده مکانهای ژنی سه یا چهار باندی مشاهده شد و احتمال میرود که این تودهها پلیپلوئید باشند. تعداد کل 98 آلل با متوسط 9/4 آلل به ازا هر ترکیب آغازگری شناسایی شدند. فواصل ژنتیکی میان ژنوتیپها از صفر تا 76/0 متغیر بود. میانگین فاصله ژنتیکی (بر حسب ضریب تشابه نی) در میان ژنوتیپ ها 219/0 بود. میانگین محتوای اطلاعات چندشکلی برای مکانهای ژنی تکثیر شده 542/0 بود. بیشترین میزان محتوای اطلاعات چند شکلی مربوط به CMCT134b و معادل 7716/0 بود، مکانهای ژنی CMTC168، CMBR43 و CMAT141 بیشترین مقدار PIC (محتوای اطلاعات چندشکلی) را بهخود اختصاص داده بودند از مکانهای ژنی با میزان PIC بالا میتوان برای بررسیهای بعدی استفاده کرد. روابط ژنتیکی بین تودههای مورد ارزیابی با استفاده از تجزیه خوشهای بهروش UPGMA بر اساس ماتریس ضرایب تشابه مورد بررسی قرار گرفت. آنالیز خوشهبندی، تودهها را به 11 گروه عمده تقسیم کرد. در دندروگرام تنوع ژنتیکی طالبیهای ایرانی در گروههایی متفاوت از رقمهای خارجی، خصوصاً فرانسوی قرار گرفتند که تایید کننده تفاوت زیاد طالبیهای ایران با آنها میباشد. بیشترین تفاوت بین ژنوتیپهای محلی داراب و آمریکایی و برابر 76 درصد بود. رابطه قابل توجهی بین تنوع ژنتیکی و جغرافیایی مشاهده نشد، با اینحال در داخل خوشهها (گروهها) و بهخصوص درگروه 2 در این زمینه ارتباطاتی دیده شد. تودههای تتراپلوئید احتمالی عمدتاً در گروه اول قرار گرفتند. نمودار دو بعدی (تجزیه به مولفههای اصلی) تطابق خوبی با دندروگرام تنوع ژنتیکی داشت.