تعیین شرایط و عوامل موثر بر رخداد ذوب بخشی در زنولیتهای میگماتیتی چاه بازرگان (شمالشرق نیریز) با استفاده از نمودارهای فازی ترمودینامیکی
نویسندگان
1 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 گروه زمینشناسی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
doi
10.48308/esrj.2023.103056چکیده
قطعات فرو افتاده گارنت – بیوتیت - کیانیت شیستها از مجموعه دگرگونیهای ناحیهای قوری نیریز با سن 187 میلیون سال پیش(بخش جنوبی زون سنندج - سیرجان) به داخل توده نفوذی لوکودیوریتهای چاه بازرگان با سن 173 میلیون سال پیش، باعث شد تا این قطعات(زنولیت) درجات دگرگونی مجاورتی شدیدی را تحمل و به زنولیتهای میگماتیتی تبدیل شوند. بخشهایی از مذابهای تولید شده، تجمع یافتند و در نتیجه منجر به ایجاد غلافها و عدسیهای لوکوگرانیتی درون این نفوذیها شدند. براساس بررسیهای سنگنگاری گردهماییهای متعادل اسپینل + گارنت + فلدسپار پرتیتی + کردیریت + سیلیمانیت و اسپینل + گارنت + فلدسپار پرتیتی + کردیریت در شرایط اوج دگرگونی شکل گرفتهاند. نمودارهای فازی محاسبه شده برای نمونه زنولیتی، نشان میدهد که در حضور مقادیر آب کافی، ذوب بخشی در دمای 700 تا 750 درجه سانتیگراد و فشار کمتر از 5 کیلوبار صورت میگیرد. اگرچه، ترکیب شیمیایی کانیهای گارنت و بیوتیت و ایزوپلتهای محاسبه شده برای آنها، نشان میدهد که ذوب بخشی میتوانسته در دماهای کمتر نیز آغاز شود. نمودارهای فازی T-XCO2، T-XO2 و T-XMg آشکار ساختند که افزایش کربن دیاکسید سیال، اکسیژن و نسبت آهن به منیزیم در ترکیب سنگمادر میتوانستهاند سبب رخداد ذوب بخشی در دماهای پائینتر گردند.