ارزیابی نحوه‌ پراکنش آلودگی هوای خروجی از دودکش‌های پالایشگاه نفت تبریز با استفاده از مدل AERMOD

نویسندگان

1 گروه جغرافیای طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 پژوهشکده علوم دریایی، پردیس بین‌المللی کیش، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.48308/esrj.2023.102130
چکیده

کنترل منابع آلودگی ناشی از صنایع در راستای حفاظت از محیط­زیست، یکی از راهبردهای مدیریتی در مسیر دستیابی به توسعه پایدار است که نیازمند پیش­بینی غلظت آلاینده­ها در شعاع مشخصی از دودکش­ها بوده و مدل­های ریاضی قادر به شبیه­سازی آن هستند. در پژوهش حاضر به­منظور دستیابی به این رهیافت در دشت میان­کوهی تبریز، غلظت آلاینده­های خروجی از 20 دودکش پالایشگاه نفت تبریز با مدل AERMOD برای شعاع 10 کیلومتری پیش­بینی گردید. گلباد سالانه نشان داد که باد غالب مسیر شرقی و باد درجه­ یک مسیر غربی دارد. نتایج پیش­بینی مدل نشان داد که غلظت هشت­ساعته­ی مونوکسیدکربن 5/0 تا 20 میکروگرم بر مترمکعب؛ غلظت یک­ساعته دی‌اکسید گوگرد و دی‌اکسید نیتروژن بین 5 تا 100 میکروگرم بر مترمکعب و غلظت 24 ساعته­ ذرات معلق کوچک­تر از 5/2 میکرون نیز بین 5/0 تا 10 میکروگرم بر مترمکعب بود که غلظت آن‌ها کمتر از حد مجاز انتشار می­باشد. مسیر بادهای شرقی موجب انتقال آلاینده­ها به­ سمت کوهپایه­های شمالی سهند در جنوب­غربی پالایشگاه نفت شده و در ارتفاع کمتر از 1500 متر تجمع می­یابند. بیشترین تجمع آلاینده­های جوی در شهر خلجان در جنوب­غربی پالایشگاه نفت تبریز بوده و از طرف دیگر بادهای غالب باعث شده تا آلاینده­ها از دشت تبریز فاصله گرفته و تأثیر زیادی بر اکوسیستم محیطی دشت تبریز نداشته باشد.