کانیشناسی، دگرسانی و ژئوشیمی کانیسازی اسکارن مس - آهن - طلا در کانسار مزرعه، شمال اهر، شمال غرب ایران
نویسندگان
1 گروه زمینشناسی منابع معدنی و آب، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 گروه زمینشناسی منابع معدنی و آب، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 گروه زمینشناسی منابع معدنی و آب، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
4 شرکت مهندسین مشاور پیچاب کانسار، تهران، ایران
doi
10.48308/esrj.2023.103494چکیده
کانسار مزرعه در20 کیلومتری شمال شهرستان اهر و زون ساختاری البرز غربی- آذربایجان و زون متالوژنی اهر- ارسباران قرار دارد. تزریق توده گرانیتوئیدی شیورداغ با سن الیگو- میوسن به داخل مجموعه آواری، کربناته، آتش فشانی قدیمیتر یک مجموعه دگرگونی شیست، هورنفلس و اسکارن گارنتی - اپیدوتی و نیز مرمری را ایجاد نموده است. توده گرانیتوئیدی نیمه آلکالن، پرآلومینه و جزو گرانیتهای تیپ S طبقهبندی میشود. عمده کانهزایی به شکل اگزو اسکارن و در واحد اسکارن گارنتی - اپیدوتی با کانیهای شاخص گارنت نوع آندرادیت و گروسولار، اپیدوت، آکتینولیت، کلریت، بیوتیت، سریسیت و آمفیبول انجام پذیرفته است. دگرسانیهای کلریتی، پروپیلیتی و سریسیتی ارتباط ژنتیکی تنگاتنگی با زون کانه زایی دارند. ترکیب کانی شناسی فلزی شامل ماگنتیت، پیریت و سولفیدهای مس مثل کالکو پیریت، بورنیت و کوولیت، هماتیت(اسپکولاریت)، گوتیت و اکسید مس(مالاکیت) با بافت رگه – رگچهای و پراکنده در متن میباشد. عمده کانهزایی در مرحله اسکارن پس رونده ایجاد شده است. میانگین مقادیر مس در نمونهها ppm 16284، اکسید آهن 05/35 درصد، طلا ppb 3380 و نقره ppm 94/9 میباشد. به دو دلیل عمده میتوان کانهزایی طلا در منطقه مستقل را از فاز کانهزایی اسکارن مس و کانهزایی نقره را مربوط به فاز اسکارن ولی با لیگاند حمل کننده متفاوت از عنصر مس دانست. اولا عدم وجود همبستگی خطی بین مقادیر طلا و مس و هم چنین سولفور با عناصر نقره و طلا، ثانیا ویژگیهای توده گرانیتوییدی مزرعه که همخوانی مناسبی با تودههای نفوذی مرتبط با کمان آتش فشانی مولد کانیسازی اسکارن طلا، مس - آهن نشان میدهد.