طراحی چارچوب برنامه درسی سواد مدنی کتاب مطالعات اجتماعی پایه ششم آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 استادیار گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، شیراز، ایران
2 استادیار گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشگاه شیراز، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی ، شیراز، ایران
3 دانشجوی دکتری برنامه ریزی درسی دانشگاه شیراز، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، شیراز، ایران
4 دانشیار گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشگاه شیراز،دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی ، شیراز، ایران
5 استادیار گروه روانشناسی و آموزش کودکان استثنائی، دانشکده علوم تربیتی، دانشگاه شیراز
doi
10.22099/jcr.2023.7171چکیده
هدف این پژوهش کیفی از نوع مطالعه موردی، طراحی چارچوب برنامه درسی سواد مدنی کتاب مطالعات اجتماعی پایه ششم آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران بود. مشارکت کنندگان بالقوه، سه گروه شامل 30 نفر از معلمان نمونه استانی اداره کل آموزش و پرورش فارس، 9 نفر از اعضاء هیأت علمی جامعه شناسی دانشگاه شیراز و 27 نفر از سرگروههای مطالعات اجتماعی دوره اول متوسطه اداره کل آموزش و پرورش فارس بودند، که به شیوه هدفمند و با استفاده از روش نمونهگیری گروه بارز با رعایت قاعده اشباع شدگی، جهت مصاحبه انتخاب گردیدند. روش گردآوری دادههای پژوهش، مصاحبه نیمه ساختار یافته بود که دادهها به شیوه تحلیل مضمون، مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند که در این فرایند چارچوب برنامه درسی سواد مدنی کتاب مطالعات اجتماعی ششم ابتدایی با 10 عنصر، تحت عناوین منطق و چرایی، اهداف، محتوا، موادو منابع یادگیری، فعالیتهای یادگیری، نقش معلم، گروهبندی یادگیرندگان، زمان آموزش، مکان آموزش و ارزشیابی همراه با مولفههای مربوط به هر عنصر طراحی گردید. یافتههای پژوهش نشان داد که کسب سواد مدنی منجر به مشارکت فعال دانش آموزان در امور مختلف مدنی و همچنین باعث توسعه انسانی و کاهش فقر فرهنگی در جامعه میگردد. توسعه و پرورش سواد مدنی دانش آموزان در مدارس پیامدهای فردی و جمعی برای جامعه به دنبال دارد. شکل گیری سواد مدنی دانش آموزان اقدامی موثر جهت اجتماعی نمودن دانش آموزان به عنوان شهروندان آینده میباشد که نیازمند توجه برنامه ریزان و سیاستمداران به این راهبرد آموزشی است. حاصل این پژوهش چارچوب برنامه درسی سواد مدنی بود که به برنامه ریزان و مولفان کتب درسی توصیه میشود با توجه به این چارچوب، فصلی را جهت کتاب مطالعات اجتماعی پایه ششم ابتدایی تولید و طراحی نمایند.