فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گسترش کشاورزی و توسعه فعالیت­های عمرانی، تعادل هیدرولوژیک طبیعت را تغییر داده و باعث شده تا برخی پدیده‌ها از حالت طبیعی خارج و با شکل تشدیدشده بروز نمایند. فرسایش آبی با شکل­های مختلفی به روی زمین ظاهر می‌شود که فرسایش آبکندی شکل مخرب فرسایش آبی است. هدف پژوهش، تعیین ویژگی‌های مؤثر آبکندها بر طول و حجم آن­ها در منطقه جهان‌آباد بویین‌زهرا (استان قزوین) بود. محل بالاکند­ها 33 آبکند، ثبت و طول، عرض بالا و پایین و عمق آن‌ها تعیین شد. حجم کانال محاسبه و نمونه‌ خاک سطحی از بالاکند تهیه و آنالیز شد. محیط، مساحت، ضریب شکل و شیب آبکندها از مدل رقومی ارتفاع حاصل از پهپاد استخراج شد. با روش PCA، و با رگرسیون چند متغیره به روش گام‌به‌گام در محیط Minitab عوامل موثر بر طول و حجم تعیین شدند. نتایج نشان داد که مؤلفه اول و دوم نزدیک به 41 درصد درصد تغییرات را به عهده ‌دارند. کلر، هدایت الکتریکی و سدیم با اثر منفی و پایداری خاکدانه، تاج پوشش و مقدار شن با بار مثبت در محور اول بیشترین وزن را دارند در حالی که در محور دوم شن، تاج پوشش و مقدار سنگریزه با اثر مثبت و مقدار مواد خنثی شونده، ماده آلی و درصد اشباع نقش مهم­تری ایفا می­کنند. ویژگی­های مؤثر بر هدررفت خاک توسط آبکندهای منطقه به ترتیب کربنات، منیزیم، پتاسیم، ماده آلی، درصد اشباع، مقدار شن، شیب کف آبکند، شیب آبراهه ورودی به بالاکند، لاشبرگ، محیط حوضه و ضریب گردی به ترتیب بیشترین تأثیر را در هدررفت خاک داشته و در معادله پیش‌بینی هدررفت خاک با ضریب تبیین 837/0 وارد شدند. رگرسیون گام‌به‌گام با متغیر وابسته طول آبکند نشان داد که رابطه دارای ضریب تبیین 98/72 درصد و در سطح پنج درصد معنی­دار است.