فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رودخانه‌ها پدیده‌هایی فعال هستند که دائماً بستر و کناره‌های خود را دستخوش تغییر قرار می‌دهند. رودخانه کلیبرچای از مهم‌ترین رودخانه در منطقه ارسباران است که زهکش اصلی حوزه کلیبرچای به رودخانه دائمی ارس هست. این مطالعه با هدف تعیین کمی تغییرات کاربری اراضی بر روی دینامیک رودخانه در امتداد رودخانه کلیبرچای در آذربایجان شرقی، برای یک دوره 20 سال (2000-2020) انجام ‌شده است. مورفولوژی و بررسی کانال رودخانه کلیبرچای برای سال‌های 2000 و 2010 و 2020 با استفاده از تصاویر ماهواره لندست، مورد ارزیابی قرار گرفته است. از شاخص‌های تفاضل آب نرمال شده و شاخص اصلاحی تفاضل آب نرمال شده و نیز جهت آشکارسازی و تعیین نوع کاربری‌ها، از طریق روش طبقه‌بندی نظارت‌شده استفاده‌ شده است. از تصاویر ماهواره‌ Google Earth، برای ارزیابی نتایج شاخص‌های مورد استفاده، بهره گرفته شد. تغییرات دینامیک جانبی مجرای رودخانه کلیبرچای در طول 20 سال گذشته با استفاده از روش ‌ترانسکت و ضریب خمیدگی و نرخ مهاجرت مجرا و مورد بررسی قرار گرفت. طی بازه زمانی20 سال، علی‌رغم ایجاد میانبرها و مهاجرت جانبی، میانگین مقادیر سینوزیته و شعاع انحنای مجرای رودخانه کلیبرچای تغییرات چشمگیری نداشته است. روند بازه‌ها‎‎ بیشتر از الگوی مئاندری پیروی می‌کنند و تنها ترانسکت شماره 7 از الگوی مئاندری به الگوی سینوسی تغییر حالت داده است. این امر نشان می‌دهد که رودخانه در تعادل دینامیک می‌باشد و در 20 سال گذشته تغییرات زیادی را تجربه نکرده است. در تحلیل کاربری اراضی هر چه از سال 1379 به سمت سال 1399 حرکت نماییم بر میزان اراضی مراتع افزوده ‌شده و از میزان اراضی بایر و بیرون‌زدگی سنگی کاسته شده است. همچنین در بازه زمانی 20 ساله به مقدار جنگل‌ و اراضی جنگلی  منطقه مطالعاتی افزوده‌ شده است که با توجه به خالی شدن برخی از روستاها به خاطر مهاجرت و خالی شدن سکنه در روستاها و غیرقابل‌دسترس بودن مناطق جنگلی قابل‌قبول به نظر می‌رسد.