تعیین غلظت زمینه برخی از فلزات سنگین در خاکهای سطحی استان خوزستان به روش فراکتال غلظت- مساحت
نویسندگان
1 گروه خاکشناسی، پردیس علوم و تحقیقات خوزستان، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
2 گروه زمینشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.
3 گروه خاکشناسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران
doi
10.48308/esrj.2023.102445چکیده
مولفههای تعیین حد آستانه غلظت فلزات سنگین در خاکهای مختلف بسیار متغیر است. استفاده از معیارهای موجود در قوانین زیست محیطی سایر کشورها و شهرها، برای بررسی آلودگی این فلزات در منطقهای دیگر مناسب نخواهد بود، بنابراین لازم و ضروری است که حد آستانه برای هر منطقه به صورت محلی تعیین شود. در این تحقیق از روش فراکتال غلظت- مساحت، به منظور تعیین غلظت زمینه سه فلز سرب، کبالت و نیکل در خاکهای سطحی استان خوزستان استفاده شده است. این تحقیق یک مطالعه تجربی-کاربردی است. جهت نیل به این هدف، تعداد 87 نمونه از خاکهای سطحی استان خوزستان برداشت و با استفاده از دستگاه طیف سنجی جفت شده پلاسمای القایی (ICP-OES) آنالیز گردید. کمترین و بیشترین میانگین غلظت فلزات سنگین مورد بررسی، به ترتیب مربوط به سرب (09/9) و نیکل (34/66) (mg/kg) به دست آمد. در این مطالعه بعد از مرتبسازی دادهها به ترتیب از زیاد به کم و تعیین فراوانی هر غلظت، نمودارهای لگاریتمی فراوانی تجمعی غلظت فلزات در مقابل مساحت رسم شد. با به دست آوردن نقاط شکست، حد آستانه هر فلز برای روش غلظت - مساحت تعیین شد. مقادیر زمینه برای فلزات کبالت، نیکل و سرب بهترتیب برابر 93/6، 59/47 و 26/6 میلیگرم بر کیلوگرم به دست آمد. نتایج نشان دادند که کاربرد روشهای فراکتالی در جدایی میزان زمینه از سایر جمعیتهای ژئوشیمیایی بسیار مناسب است.