شناسایی مولفه‌های اثرگذار بر جهت‌گیری پارادایمی اعضای هیات علمی رشته‌ مطالعات برنامه‌درسی: یک مطالعه ترکیبی

نویسندگان

1 استاد، گروه علوم تربیتی، دانشگاه شیراز، دانشکده علوم تربیتی و روان شناسی، شیراز، ایران

2 دانش آموخته دکتری، رشته مطالعات برنامه درسی، دانشگاه شیراز، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، شیراز، ایران

doi
10.22099/jcr.2023.6960
چکیده

     این پژوهش با هدف شناسایی مولفه‌های اثرگذار بر جهت­گیری پارادایمی اعضای هیات علمی رشته مطالعات برنامه‌درسی انجام گردید. پژوهش به روش ترکیبی از نوع تبیینی متوالی، مدل توضیحات تعاقبی در دو مرحله کمی و کیفی انجام گرفت. جامعه آماری بخش کمی کلیه اعضای هیات علمی رشته مطالعات برنامه‌درسی دانشگاه‌های دولتی ایران بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده 85 نفر انتخاب شدند و برای گردآوری داده ­ها نیز از مقیاس محقق ساخته استفاده شد. بدین منظور ابتدا ابعاد ده­گانه هستی­ شناختی، انسان­ شناختی، معرفت­ شناختی، روش‌شناختی، تربیت­ شناختی و مدل برنامه‌درسی شامل هدف، محتوا، راهبردهای تدریس و ارزشیابی از پارادایم­ های پنج­گانه انتقادی، تفسیری، پست­ مدرن، پوزیتویستی و اسلامی استخراج گردید و پس از بررسی روایی و پایایی ابزار، داده‌ها گردآوری شد. تحلیل داده­ های کمی با استفاده از آزمون استنباطی Friedman و تحلیل واریانس‌های مکرر نشان داد که اعضای هیات علمی رشته مطالعات برنامه‌درسی فاقد انسجام پارادایمی می‌باشند. در بخش کیفی با استفاده از روش مطالعه موردی کیفی و به کار­گیری معیار اشباع یافته ها، مصاحبه نیمه ساختارمند با 10 نفر از اعضای هیات علمی رشته مطالعات برنامه‌درسی در راستای یافته ­های بخش کمی انجام گرفت که نتایج حاصل از روش تحلیل مضمون نشان داد که سه بعد علمی و تحقیقاتی، بعد معرفتی و بعد جو آکادمیک از عوامل اثرگذار بر عدم انسجام پارادایمی اعضای هیات علمی می‌باشند.