واکاوی عوامل موثر بر بهبود سرمایه اجتماعی در سکونتگاه‌های روستایی(مطالعه موردی: بخش اسفندقه، شهرستان جیرفت)

نویسندگان

1 گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.48308/esrj.2022.102260
چکیده

در دیدگاه سنتی مدیریت، سرمایه­های اقتصادی، فیزیکی و انسانی نقش بنیادین ایفا می­کند. ولی، در نگرش نوین، سکونتگاه­ها به بهبود سرمایه اجتماعی بیشتر نیاز دارند. چون، بدون بهبود سرمایه اجتماعی، بهره­گیری از دیگر سرمایه­ها امکان­پذیر نخواهد بود. بنابراین، موضوع سرمایه اجتماعی به ‌مثابه یک مقوله بنیادین به شمار می‌آید. در این راستا این مفهوم به‌ مثابه یک عامل انسجام بخش؛ نقش بنیادین در آسان­سازی توسعه ساختارهای شبکه محلی ایفا می‌کند. بدینسان، پژوهش حاضر با هدف وارسی عوامل مؤثر بر بهبود سرمایه اجتماعی در سکونتگاه­های روستایی بخش اسفندقه، شهرستان جیرفت انجام شد. بر این بنیان پژوهش حاضر، از نظر هدف کاربردی و از نگرش شیوه اجرای پژوهش، در گروه پژوهش­های پیمایشی و برحسب ماهیت داده­ها، از نوع پژوهش­های کمی است. جامعه آماری پژوهش شامل تعداد 42 روستای دارای سکنه بخش اسفندقه بوده است. در این پژوهش برای تعیین حجم نمونه تصادفی در سطح روستا، تعداد 30 روستا به ­صورت تصادفی انتخاب شد؛ تجزیه ‌و تحلیل ویژگی­های جمعیت شناختی و تجمیع پرسش­ها برای ورود به مدل، و تحلیل سازه­ها و روابط بیان‌شده در چارچوب نظری با استفاده از نرم‌افزار تحلیل مسیر انجام شد. یافته­های پژوهش حاضر، حاکی از آن است، که عوامل نهادی، اجتماعی فردی و اقتصادی با متغیر سرمایه اجتماعی رابطه معناداری دارند. به‌گونه‌ای نتایج تحلیل مسیر نشان داد که عوامل نهادی با اثر کلی 731/0 و عوامل اجتماعی با اثر کلی 656/0 و عوامل اقتصادی با اثر کلی 271/0 به ترتیب بیشترین و کم­ترین تأثیر را در میان سایر عوامل مؤثر بر سرمایه اجتماعی داشته است.