بررسی شیمی فلدسپار پتاسیم و میکاها در پگماتیت ابراهیم عطار، واقع در جنوبغرب قروه، استان کردستان
نویسندگان
1 گروه مهندسی معدن و متالورژی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
2 گروه مهندسی معدن و متالورژی، دانشگاه یزد، یزد، ایران
3 گروه زمینشناسی، دانشگاه پیام نور، ایران
doi
10.48308/esrj.2022.101728چکیده
پگماتیت ابراهیم عطار که در ارتباط با تودهی نفوذی مشیرآباد تشکیل شده است با تمرکزهایی از بریل همراه است. در این مقاله، کانیهای فلدسپار پتاسیم، موسکوویت و بیوتیت در زونهای حاشیهای این پگماتیت توسط ریزکاو الکترونی آنالیز شده و ترکیب شیمیایی آنها، شامل اکسیدهای اصلی و برخی عناصر کمیاب از قبیل Ta, Cs, Rb, Sr, Ba, F و Cl، با هدف بررسی فرآیندهای موثر بر تمرکز کانیها و تعیین میزان تفریق ماگمای مادر مورد بررسی قرار گرفته است. محتوی پایین Rb و Cs و نسبت K/Rb بالا گواه این است که درجه تفریق ماگمای مادر در بخش حاشیه بسیار پایین بوده است. همچنین، طبق نمودار K/Rb در برابر Rb، تبلور بیوتیت در مراحل پایانی تشکیل موسکوویت اتفاق افتاده است که میتواند دال بر واکنش ماگما با مواد مافیک واقع در مسیر باشد. در کانیهای مورد مطالعه از فلدسپار پتاسیم تا بیوتیت، مقدار سیلیس و اکسیدهای پتاسیم و سدیم سیر کاهشی و مقدار اکسیدهای آهن، منیزیم، کلسیم، منگنز و تیتان سیر افزایشی داشته است. عدم حضور کانیهای آلومینیومدار متداول مانند تورمالین و یا گارنت در زون حاشیه پگماتیت ابراهیم عطار، گواه این است که محتوای آلومینیوم در ماگمای مولد بالا نبوده است. تانتالیم تنها در ساختار فلدسپار پتاسیم و میکاها جای گرفته و کانیهای متداول میزبان آن تشکیل نشدهاند.