فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جامعه­ پذیری از هدف­ های آشکار تعلیم­ وتربیت می­ باشد که به طور رسمی از راه مدارس صورت می­ گیرد و کتاب­ های درسی تأثیر بسزایی در جامعه­ پذیر کردن متعلمین دارد. در واقع مؤلفه­ های جامعه­ پذیری از طریق مکانیسم­ هایی ارائه می‌شود و روی متعلمین اثر می­ گذارد که روشن کردن شیوه­ های تأثیرگذاری آن­ ها مهم می­باشد. در این راستا تحلیل گفتمان انتقادی شیوه ­ای است که مکانیسم­ های تأثیر­گذاری را آشکار می­ سازد و در پی نمایاندن ارتباط میان زبان، قدرت و ایدئولوژی است. هدف کلی از انجام این پژوهش نیز، بررسی و تحلیل مؤلفه­ های گفتمان­ مدار کتاب تفکر و پژوهش بر اساس الگوی تحلیل انتقادی گفتمان بود. روش مورد استفاده در این پژوهش، توصیفی و از نوع کمّی و جامعه مورد مطالعه، کتاب تفکر و پژوهش پایه ششم ابتدایی در سال تحصیلی 99-98 بود. لازم به ذکر است بر اساس روش کل شمار، نمونه همان جامعه است. در این پژوهش، محتوای کتاب با استفاده از الگوی ون لیون و اضافه نمودن مؤلفه­ های جامعه­ پذیری شامل ارزش­ ها، هنجارها، نقش­ ها و مهارت­ های زندگی مورد تجزیه­ وتحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که نقش­ های سنتی جنسیتی، نقش­ های سنی کودک و نوجوان، قانون و مقررات اجتماعی و میثاق اجتماعی، ارزش نظری و مهارت تصمیم­گیری دارای بیشترین فراوانی می­ باشد. ارزش­ های دینی، سیاسی، ملی و خانوادگی درون گفتمان­ ها پنهان شده بودند. رسومات، تشریفات، شعائر و سنت­ های اجتماعی و شیوه­ های قومی و مهارت­ های ارتباط مؤثر و نه گفتن و تحمل برای موفقیت از گفتمان­ های کتاب حذف شده بودند. فراوانی پنهان­ سازی کمتر از آشکارسازی، تشخص­ زدایی کمتر از تشخص بخشی، نامشخص­ سازی کمتر از مشخص­ سازی، نام­دهی کمتر از طبقه­ بندی و پیوند­زدایی کمتر از پیوند زدن بودند.