تأثیر توسعه صنعتی بر کاهش فقر در استانهای ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشگاه پیام نور تهران
2 استاد، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران
3 استاد گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور تهران
doi
10.30473/egdr.2019.44272.5064چکیده
دولتمردان با توجه به اهمیت فقر به عنوان یکی از مباحث مهم در ادبیات اقتصاد توسعه، در پی کاهش آن در جامعه میباشند. مطالعه حاضر به بررسی عوامل تأثیرگذار بر فقر با تأکید بر نقش توسعه صنعتی در استانهای ایران طی دوره 1383 تا 1394 میپردازد. در تحقیقات علوم منطقهای که مبتنی بر دادههای نمونهای منطقهای که دارای جزء مکانی هستند، استفاده از مدلهای فضایی مطلوب است. لذا در این تحقیق از مدلهای اقتصادسنجی پانل فضایی برای برآورد سناریوهای تحقیق استفاده شده است. شاخص فوستر، گریر و توربک برای فقر و متغیرهای ارزش افزوده سرانه بخش صنعت، عمق فعالیتهای صنعتی (نسبت اشتغال صنعتی به تعداد کارگاههای صنعتی)، شاخص تمرکز و شاخص مزیتهای نسبی منطقهای به عنوان شاخصهای توسعه صنعتی در کنار شاخصهای نابرابری و تورم در الگوهای تحقیق بکار رفتهاند. در سناریوی اول از شاخص تمرکز و در سناریوی دوم از شاخص مزیتهای نسبی استفاده شده است. یافتههای دو سناریوی تحقیق با مدل پانل فضایی، نشانگر تأثیر مثبت نابرابری، تورم و شاخص تمرکز بر فقر و نیز تأثیر منفی ارزش افزوده سرانه صنعت، عمق فعالیتهای صنعتی و مزیت نسبی براساس اشتغال بر فقر بودهاند. اما متغیرهای مزیت نسبی منطقهای براساس ارزش افزوده و صادرات صنعتی و توسعه انسانی در مدل معنادار نبودند. نتایج مربوط به اثرات سرریز فضایی حاکی از آن است که شدت فقر در استانهای ایران از متغیرهای مستقل مربوط به استانهای مجاور تأثیر میپذیرد. پیشنهاد میشود برای افزایش سهم بخش صنعت در تولید داخلی به سیاستهای کلی نظام در بخش صنعت توجه شود.