بررسی و مقایسه واژه‌بست در زبان‌های روسی و فارسی

نویسندگان

1 دکتری آموزش زبان روسی، گروه زبان و ادبیات روسی، دانشکده زبانها و ادبیات خارجی، دانشگاه تهران

2 دانشیار گروه زبان و ادبیات روسی، دانشکده ادبیات فارسی و زبانهای خارجی، دانشگاه علامه طباطبائی(ره)

doi
10.29252/LRR.14.6.9
چکیده

واژه‌بست به واحد وابسته بدون تکیه‌ای اطلاق می‌شود که حد واسط تکواژ‌های وابسته و آزاد است، تقریباً در تمام زبان‌های دنیا وجود دارد و به انواع پی‌بست، پیش‌بست و میان‌بست قابل تقسیم است. در این مقاله انواع واژه‌بست در زبان‌های فارسی و روسی بررسی و با یکدیگر مقایسه شده‌اند و شباهت‌ها و تفاوت‌های میان آن‌ها با تکیه بر روش تحلیلی ـ توصیفی بیان شده است. طبق یافته‌های زبان‌شناسان ایرانی، در زبان فارسی تعداد نه پی‌بست و یک پیش‌بست قابل تشخیص است و میان‌بست در این زبان به چشم نمی‌خورد و لیکن، علاوه بر اینکه میان‌بست‌های متعددی در زبان روسی وجود دارد، تعداد پیش‌بست‌ها و پی‌بست‌ها نیز در این زبان بیش از تعداد آن‌ها در زبان فارسی است. تعداد زیادی از حروف اضافه در زبان روسی پیش‌بست به شمار می‌آیند، اما هیچ‌کدام از حروف اضافۀ فارسی، پیش‌بست نیستند. دلیل این امر در تفاوت «تکیه» در این دو زبان نهفته است، چراکه حروف اضافه و حروف ربط در زبان فارسی دارای تکیه هستند اما بسیاری از حروف اضافه، به‌خصوص حروف اضافۀ تک‌هجایی، در زبان روسی فاقد تکیه و یا وابسته به کلمۀ مجاور خود هستند و پیش‌بست به شمار می‌آیند.