اثر آزادسازی تجاری بر بهره‏ وری کل عوامل تولید بنگاه‏ها (با تأکید بر نرخ تعرفه)

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه شهید بهشتی

2 کارشناس ارشد اقتصاد

doi
چکیده

یکی از پرسش‏های مهم در مبحث تجارت بین‏ الملل این است که آیا کاهش تعرفه و بهبود رقابت‏پذیری کالاهای داخلی به افزایش بهره‏وری بنگاه‏های صنعتی منجر خواهد شد یا خیر؟ مقاله حاضر اثر آزادسازی تجاری (کاهش نرخ تعرفه) بر بهره‏وری کل عوامل تولید را در بنگاه‏های صنعتی ایران، طی سال‏ های 1383- 1379 مورد بررسی قرار می‏دهد. به‏منظور الگوسازی و تخمین آثار سیاست‏های تجاری بر بهره ‏وری، ابتدا با رویکرد تابع تولید، بهره‏وری کل عوامل تولید بنگاه‏ها برآورد می‏شود و سپس، ارتباط آن با نرخ تعرفه گمرکی و مشخصه‏های بنگاه (اندازه بنگاه، مالکیت بنگاه (خصوصی، دولتی و تعاونی) و درجه تمرکز صنعت مربوط به آن بنگاه) در چهارچوب یک معادله اقتصادسنجی برآورد می‏شود. نتایج پژوهش نشان می‏دهد که کاهش تعرفه موجب افزایش بهره‏وری کل عوامل تولید بنگاه‏های صنعتی ایران شده است و اثر کاهش تعرفه بر بهره‏وری با توجه به مشخصه‏ های بنگاه متفاوت استفاده، به ‏طوری که اثر نرخ تعرفه بر بهره‏ وری بنگاه‏های خصوصی قوی‏تر از بنگاه‏های تحت مالکیت دولت است. همچنین اثر کاهش تعرفه بر بهره‏ وری بنگاه‏هایی که انحصاری‏ترند، قوی‏تر از بنگاه‏های رقابتی است.