رابطة‌‌ برنامه درسی پنهان با هیجان‌های تحصیلی، سرزندگی تحصیلی و بهزیستی تحصیلی در بین دانشجویان رشته‌های علوم پایه و علوم انسانی دانشگاه تبریز

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم تربیتی دانشگاه تبریز

2 دانشجوی دکترای رشته برنامه ریزی درسی دانشگاه تبریز

3 دانشجوی دکترای رشته برنامه ریزی درسی دانشگاه تبریز

4 دانشجوی دکترای رشته برنامه ریزی درسی دانشگاه تبریز

doi
10.22099/jcr.2021.6323
چکیده

هدف پژوهش حاضر، تعیین رابطة بین برنامة­ درسی پنهان با هیجان­های تحصیلی، سرزندگی تحصیلی و بهزیستی تحصیلی در بین دانشجویان بود. روش تحقیق به لحاظ هدف، کاربردی و جزء تحقیقات پیش بین از نوع همبستگی است. جامعه آماری پژوهش را دانشجویان سال آخر علوم پایه و علوم انسانی دانشگاه تبریز تشکیل دادند. از جامعه­ یاد شده بر اساس فرمول کوکران ، تعداد 222 نفر برآورد و به روش نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای چند مرحله‌ای انتخاب شدند. داده­ها با استفاده از مقیاس­ برنامة درسی پنهان (آکبولوت و ارسلان، 2016)؛ و پرسش­نامه­های هیجان­های تحصیلی (پکران، 2005)؛ سرزندگی تحصیلی (حسینچاری و دهقانی‌زاده، 1391)؛ بهزیستی تحصیلی (پیترینن، سوینی و فیالتو، 2014) گردآوری شدند. جهت آزمون آماری از مدل معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج یافته­ها حاکی از مثبت و معنی­دار بودن تأثیر مستقیم برنامه­ درسی پنهان بر هیجان­های مثبت تحصیلی (لذت و غرور)، سرزندگی تحصیلی و بهزیستی تحصیلی است. همچنین تاثیر برنامه درسی پنهان بر هیجان­های تحصیلی منفی (اضطراب، خستگی، خشم، شرم و ناامیدی) منفی و معنی­دار گزارش شد. نتیجة پژوهش حاضر این است که هر اندازه دانشجویان، مؤلفه­های برنامة درسی پنهان و جو کلی محیط دانشگاه را مثبت و رضایت­بخش ارزیابی کنند، به همان نسبت گرایش­ و هیجانات مطلوب، علاقه و بهزیستی تحصیلی بیشتر می­شود؛ لذا برای هموار شدن مسیر یادگیری و تضمین اهداف آموزش عالی، باید آگاهی بخشی و ایجاد شناخت در استادان و عوامل آموزشی دانشگاهی نسبت به مؤلفه­های برنامه درسی پنهان انجام پذیرد تا دانشجویان قادر باشند از موانع برنامة درسی رسمی عبور کنند.