فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

واحدهای مارنی در حدود 4438 کیلومترمربع از سطح استان زنجان معادل 20 درصد را تشکیل می‌دهند. در این مقاله طبقه­بندی مارن­های استان زنجان براساس خصوصیات فیزیکوشیمیایی و تحلیل خوشه‌ای مورد بررسی قرار می­گیرد. برای این منظور با توجه به خصوصیات فیزیکوشیمیایی واحدهای مارنی، 18 واحدهای کاری مشخص شده و در عملیات صحرایی اقدام به نمونه­برداری از مواد مارنی به تعداد 120 نمونه از دو عمق 10-0 و 30-0 سانتیمتری گردید. داده­های حاصله با استفاده از برنامه آماری SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. براساس نتایج تحقیق، واحدهای مارنی استان زنجان با توجه به خصوصیات فیزیکوشیمیایی آنها به دو گروه تبخیری یا غیر دریایی شامل واحدهای مارنی پلیوسن، قرمز بالایی، قرمز پائینی و مارن ائوسن و مارن غیر تبخیری یا دریایی شامل واحدهای مارنی قم و مارن کرتاسه می‌باشد. واحدهای مارنی در لایه­های سطحی جزء سازندهای عادی هستند و در لایه‌های عمقی وضعیت متفاوت است و بر مقدار شوری و قلیائیت برخی از این واحدها افزوده می‌شود. بررسی تفاوت‌ها و تغییرات خصوصیات فیزیکوشیمیایی واحدهای کاری مارنی به روش آزمون t نشان داد که واحدهای کاری مارنی در دو عمق فوق در اکثر متغیرهای دارای ضریب همبستگی بالا و اختلاف معنی­دار می‌باشند که می‌توانند براساس این خصوصیات طبقه‌بندی شوند. همچنین بررسی متغیرهای فیزیکوشیمیایی واحدهای مارنی به روش آزمون F و مقایسه میانگین‌ها، نشان داد که واحدهای مارنی قابل تفکیک و گروه‌بندی می‌باشند. براساس تجزیه و تحلیل خوشه‌ای 6 متغیر فیزیکوشیمیایی در ارائه یک طبقه‌بندی از واحدهای مارنی استان زنجان موثر و مفید باشند.