فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ادعای برگزیدگی قوم یهود و پیامد الهیاتی آن، یعنی «نجات انحصاری»، یکی از بنیادی‌ترین مدعاهای سنت یهودی است که در طول تاریخ دینی و هویتی این قوم نقش محوری داشته است. این پژوهش با رویکردی تحلیلی ـ استنادی، به ارزیابی کلامی پارادایم نجات انحصاری می‌پردازد و نشان می‌دهد که در منطق قرآن و کلام امامیه، نه برگزیدگی یک امتیاز تباری پایدار تلقی می‌شود و نه نجات، امری وابسته به انتساب قومی است. تحلیل آیات و گزارش‌های کلامی امامیه آشکار می‌سازد که برگزیدگی در نگاه اسلامی تنها در چارچوب «پیمان» و «مسئولیت» معنا دارد و از هرگونه تفسیر ذاتی، برتری‌جویانه یا قوم‌محور تهی است. از این رو، نظریه نجات انحصاری که بر استمرار انتخاب تباری و امتیاز الهی مبتنی است با اصول بنیادین عدالت الهی، حکمت، جهان‌شمولی هدایت و سنت امتحان ناسازگار می‌نماید. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که نظام هدایت اسلامی، نجات را فرایندی اخلاق‌محور، مشروط و عام می‌داند و هرگونه انحصار نجات برای یک قوم خاص را فاقد پشتوانه الهیاتی معتبر می‌شمارد. بر این اساس، ادعای برگزیدگی ذاتی قوم یهود، نه تنها از منظر قرآن و کلام امامیه قابل دفاع نیست، بلکه در تحلیل نهایی با ساختار عقلانی و غایت‌مند هدایت الهی نیز تعارض بنیادین دارد داد دارد دارد دارد.