تحلیل محتوای تفکر فلسفی در سیستم آموزش عمومی جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه مازندران، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، بابلسر

2 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه مازندران، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، بابلسر

doi
10.22099/jcr.2021.6326
چکیده

هدف پژوهش حاضر تحلیل محتوای تفکر فلسفی دوره ابتدایی بود. روش مورد استفاده، تحلیل محتوای کمّی از نوع آنتروپی شانون بوده و واحد تحلیل نیز متن، فعالیت­ها و تصاویر می­باشد که در مجموع 3961 صفحه مورد بررسی قرار گرفت. جامعه آماری، کتاب­های دوره ابتدایی بود که همۀ کتاب­ها به­عنوان نمونه انتخاب شدند. مؤلفه­ها و شاخص­های تفکر فلسفی از اسناد بالادستی و منابع پیشین استخراج و در کتاب­ها مورد بررسی قرار گرفت. روایی محتوایی با استفاده از CVR به­دست آمد که برابر با 90/0 و تأیید گردید، پایایی نیز بر اساس ضریب توافقی 98/0 به­دست آمد. یافته­ها نشان داد که 314 مورد به تفکر فلسفی اشاره شده است. از این تعداد، 305 مورد آن مربوط به مؤلفه تعمق و 9 فراوانی مربوط به مؤلفه انعطاف­پذیری بوده و موردی به مؤلفه جامعیت (جامع­نگری) اختصاص نیافته است. بیش­ترین ضریب اهمیت با 106/0 مربوط به مؤلفه تعمق و کم­ترین ضریب اهمیت مربوط به جامع­نگری (صفر) می­باشد. از بین کتاب­های درسی نیز، کتاب فارسی (مهارت خوان‌داری) بیش از سایر کتاب­ها به مؤلفه تعمق و کتاب قرآن به مؤلفه انعطاف­پذیری پرداخته بودند.