شبیهسازی سیلابهای رودخانه مِرِگ با استفاده ازمدل هیدرولیکی HEC_RAS (مطالعه موردی: حدفاصل بین روستای دار امرود علیا تا چالابه سفلی، حوضه آبریز ماهیدشت، استان کرمانشاه)
نویسندگان
1 شرکت مهندسین مشاور آب پردازان نو اندیش، سنندج، ایران
2 دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
3 گروه سنجش از دور، دانشکده عمران و نقشهبرداری، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
doi
10.48308/esrj.2022.101115چکیده
افزایش فشار بر سیستمهای رودخانهای باعث افزایش احتمال وقوع سیلاب و خسارت جانی و مالی شده است و این مخاطره به عنوان یک نگرانی جهانی مطرح بوده است تعیین میزان گستردگی این مخاطره اولین گام ضروری برای کنترل و کاهش احتمال خطر سیل با استفاده از ابزراهای مناسب میباشد. در این پژوهش به پهنهبندی سیلاب رودخانه مِرِگ (حوضه آبریز ماهیدشت) در استان کرمانشاه پرداخته شده است. بنابراین جهت شبیه سازی سیلاب از مدل عددیHEC_RAS استفاده گردید و از طریق الحاقی HEC–GEORAS در محیطGIS پردازش دادههای ژئومتری انجام شد. جهت محاسبه دبی برای دوره بازگشتهای 25، 50 و 100 ساله، حوضه آبریز منطقه مورد مطالعه به داخل محیط نرمافزار HEC- HMS وارد شد و مشخصات فیزیوگرافی حوضه آبریز از قبیل: مساحت، طول آبراهه اصلی، شماره منحنی خاک (CN)، زمان تمرکز، زمان تاخیر وارد گردید. سپس بعد از تحلیل، نتایج خروجی حداکثر دبی سیلابی با دوره بازگشتهای مختلف محاسبه شد. با توجه به الگوی رودخانه، منطقه به چهار بازه مختلف تقسیمبندی شد که ضریب زبری مانینگ با استفاده از روش کوان برای هر بخش جداگانه محاسبه گردید. نتایج حاصل از مطالعات نشان میدهد که پهنه سیلاب در دور بازگشت 25 ساله 2/3، در دوره بازگشت 50 ساله 4/3 و در دوره بازگشت 100 ساله 5/3 کیلومتر مربع از اراضی حاشیه رودخانه مِرِگ را در بر گرفتهاند. در بازه سوم بهدلیل افزایش میزان ضریب خمیدگی و کاهش میزان شیب پهنه سیلاب از سایر بازهها گستردهتر شده است و اکثر مراکز روستایی حاشیه رودخانه مِرِگ در بازه سوم تحتتاثیر مخاطره سیلاب قرار گرفتهاند.