شناسایی و اعتبارسنجی فرایندها و بروندادهای برنامه درسی تفکر و سواد رسانه‌ای از دیدگاه دبیران و دانش‌آموزان شهر اصفهان

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان

2 استاد گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان

3 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان

4 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه اصفهان

doi
10.22099/jcr.2021.6331
چکیده

هدف پژوهش شناسایی و اعتبارسنجی فرایندها و بروندادهای برنامه درسی تفکر و سواد رسانه­ای از دیدگاه دبیران و دانش­آموزان شهر اصفهان می­باشد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت گردآوری داده‌ها طرح ترکیبی اکتشافی (متوالی- ابزارسازی) است. شرکت­کنندگان پژوهش در بخش کیفی شامل صاحب­‌نظران حوزۀ سواد رسانه‌ای و برنامه درسی که 20 نفر به روش نمونه‌گیری هدفمند و به روش گلوله برفی انتخاب شدند می­باشد. در بخش کمّی نیز دبیران درس تفکر و سواد رسانه­ای و دانش­آموزان پایۀ دهم شهر اصفهان بودند که تعداد 210 نفر دبیر و 385 نفر دانش­آموز به­عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‌های پژوهش از طریق مصاحبة نیمه ساختار یافته و پرسش­نامة محقق­ساخته جمع­‌آوری و روایی مصاحبه و پرسش­نامه از روایی محتوایی و برای  پایایی پرسش­نامه، از ضریب آلفای کرانباخ (96%) استفاده شد. یافته‌های پژوهش نشان داد شاخص­های مطلوب این برنامه درسی از اعتبار لازم برخوردار می­باشند به­علاوه در مقایسه با شاخص­های­ مطلوب، وضعیت موجود فرایندهای برنامه درسی تفکر و سواد رسانه‌ای در مقوله «استفاده از روش‌های جدید تدریس» پایین‌تر از حد انتظار ارزیابی شد. بنابراین، بر اساس نتایج حاصل از این پژوهش، به منظور بهبود فرایندها و بروندادهای درس تفکر و سواد رسانه­ای و تحقق اهداف و ­رسالت­های آن، لازم است مسئولین، برنامه­ریزان و متولیان نظام آموزشی شیوه­های تدریس این درس را مورد بازنگری قرار دهند و به محتوا و موضوعاتی همچون پرورش تفکر انتقادی در دانش­آموزان  و نیز نحوۀ مدیریت و استفادۀ صحیح از رسانه­ها توجه بیشتری مبذول دارند.