تحلیل مطالبات والدین و دانش‌آموزان از برنامه درسی تاریخ دوره دوم متوسطه

نویسندگان

1 دانشیار علوم تربیتی، دانشگاه الزهرا (نویسنده مسئول)

2 دانشیار علوم تربیتی، دانشگاه الزهرا

3 کارشناس ارشد علوم تربیتی، دانشگاه الزهرا

doi
10.22099/jcr.2021.6050
چکیده

پژوهش حاضر با هدف تبیین و کشف مطالبات والدین و دانش­آموزان از برنامه درسی تاریخ دوره دوم متوسطه در سال 96 -1395 انجام شده است. این پژوهش از منظر طرح در زمره پژوهش­های کیفی و روش آن پدیدارشناسی توصیفی است. مشارکت­کنندگان بالقوۀ پژوهش شامل کلیه والدین و دانش­آموزان منطقه 7 شهر کرج بود که با استفاده از رویکرد نمونه­گیری هدفمند و روش نمونه­گیری با حداکثر تنوع و از طریق مصاحبه نیمه­ساختاریافته با20 نفر از والدین و 20 نفر از دانش­آموزان منطقه 7 شهرکرج انجام گرفت. مکالمات ضبط و سپس دست­نویسی شد و با استفاده از روش درون­مایه­ای براون و کلارک و به صورت تحلیل مضمون تجزیه­وتحلیل شد. داده­ها شامل، دیدگاه­ها و تجارب والدین و دانش­آموزان پیرامون درس تاریخ و موارد مربوط به آن شامل محتوا و روش تدریس تاریخ بود. یافته­های حاصل از مطالبات والدین و دانش­آموزان در پنج کد باز شامل: «فهم و تربیت تاریخ»، «وفاداری به حوادث تاریخی»، «دافعه درس تاریخ»، «معلم و درس تاریخ»، و «ساختار و سازمان­دهی محتوا» و یازده کد محوری شناسایی شد. در مجموع یافته­ها حاکی از آن است که از مهم­ترین مطالبات والدین و دانش­آموزان در تدریس تاریخ، توجه خاص به محتوا و شیوه تدریس در درس تاریخ است. همچنین انتظار داشتند متن تاریخ به صورت وفادارنه به حوادث تاریخی عنوان شود. دانش­آموزان نیز بر نقش معلم و شیوه­های تدریس تأکید ویژه داشتند و از مهم­ترین مطالبات­شان استفاده از روش­های فعال تدریس به جهت فعالیت دانش­آموزان در کلاس درس بود. در واقع در عصر اطلاعات، انتقال اطلاعات نباید هدف باشد بلکه تحلیل و پردازش اطلاعات هدف است و این نیز ضمن استفاده از روش‌های نوین تدریس، و بهره­مندی از محتوای مناسب امکان­پذیر خواهد بود. در نهایت باید گفت که دانش­آموزانبهعنوانگسترده­ترین و اصلی­ترین  مخاطباندرستاریخانتظاردارندکتابدرسیتاریخضمنارائهتصویریدرستازگذشته،آنهاراجهتجستجووکنکاشدر موضوعات تاریخیبهتکاپوبیندازدتادرکشفگذشتهتاریخیورمزورازهایآنباویهمراهباشد.