بررسی استقلال هوش از عقلانیت در بین دانشجویان رشته‌های علوم پایه و علوم انسانی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشگاه یاسوج

2 استادیار برنامه‌ریزی درسی دانشگاه یاسوج (نویسنده مسئول)

3 استادیار روان‌شناسی تربیتی دانشگاه یاسوج، گروه علوم تربیتی و روانشناسی

doi
10.22099/jcr.2021.6055
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی استقلال هوش از عقلانیت در میان دانشجویان ترم اول رشته­های علوم انسانی و علوم پایه انجام گرفت. جامعه این پژوهش، تمام دانشجویان ورودی رشته­های جامعه­شناسی و روان­شناسی از دانشکده علوم انسانی و نیز دانشجویان رشته­های فیزیک و ریاضیات از دانشکده علوم پایه که در سال تحصیلی 98-1397 در دانشگاه یاسوج مشغول به تحصیل بودند. جهت انتخاب نمونه، با استفاده از روش نمونه­گیری طبقه­ای نسبتی، تعداد 70 نفر دانشجو انتخاب شدند. گردآوری اطلاعات، با استفاده از مقیاس ارزیابی جامع تفکر عقلانی (CART) که توسط (Stanovich, West & Toplak, 2016) طراحی شده بود و نسخه سوم آزمون هوش وکسلر(WISC-III) انجام شد. تجزیه و تحلیل داده­ها با استفاده از آزمون تی برای گروه­های مستقل، تحلیل واریانس یک­طرفه و اندازه تأثیر با شاخص (d) کوهن صورت پذیرفت. یافته­ها نشان دادند که تفاوت معناداری بین بهره­ هوشی (کلامی و عملکردی) دانشجویان علوم پایه و علوم انسانی وجود نداشت. همچنین تفاوت معناداری بین بهره عقلانی دانشجویان علوم پایه و علوم انسانی به­دست نیامد. اما تفاوت معناداری بین بهره هوشی با بهره عقلانی به­دست آمد که نشان داد بهره هوشی دانشجویان بالاتر از بهره عقلانی آنان بود. از طرفی یافته­ها نشان دادند که دانشجویان با بهره هوشی بالا و پایین، به­طور یکسان مستعد خطاها و سوگیری­های شناختی و عقلانی بودند و در نتیجه هوش مستقل از عقلانیت بود.