شاخص‌های محیط‌های‌ یاددهی و یادگیری مطلوب برای دروس رشته‌های علوم انسانی دانشگاه‌ها و میزان توجه به آنها

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی در آموزش عالی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان

2 استاد گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه اصفهان (نویسنده مسئول)

3 استاد گروه مدیریت آموزشی و توسعه منابع انسانی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22099/jcr.2021.6057
چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی شاخص­های محیط­های­ یاددهی و یادگیری مطلوب برای دروس رشته­های علوم انسانی دانشگاه­ها و میزان توجه به آنها انجام شد. در پژوهش حاضر، از طرح ترکیبی اکتشافی متوالی از نوع ابزارسازی استفاده شد. در بخش کیفی، از روش مطالعه موردی کیفی و در بخش کمّی، از روش توصیفی – پیمایشی بهره گرفته شده است. در بخش کیفی با 20 نفر از متخصصان و اعضای هیأت‌ علمی دانشگاه­های کشور که در حوزۀ محیط­های یاددهی و یادگیری اهل نظر هستند، مصاحبۀ نیمه­ساختاریافته به عمل آمد. جامعه آماری بخش کمّی دانشجویان کارشناسی دانشگاه­ها بودند که به روش خوشه­ای چندمرحله­ای، تعداد 360 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. داده­های پژوهش در بخش کمّی از طریق پرسش­نامه محقق­ساخته مستخرج از بخش کیفی جمع­آوری شد. برای تعیین روایی سؤال‌های مصاحبه و پرسش­نامه از روایی صوری و محتوایی و برای برآورد پایایی پرسش­نامه از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد. برای تحلیل داده­های پژوهش در بخش کیفی از روش­های ساختاری و تفسیری و در بخش کمّی از آمار توصیفی و استنباطی بهره گرفته شد. نتایج پژوهش نشان داد نه شاخص از منظر مصاحبه‌شوندگان مهم‌ترین شاخص­های محیط­های یادگیری بودند و می­توان از شاخص­های شناسایی شده برای ارزشیابی و بازنگری محیط­های یاددهی و یادگیری دروس رشته­های علوم انسانی دانشگاه­ها استفاده نمود. یافته­های کمّی نشان داد میانگین توجه به شاخص­های محیط­های یاددهی و یادگیری در دروس رشته­های علوم انسانی دانشگاه­ها نامطلوب بوده و نیاز به توجه بیشتری دارد.