محیط تکتونورسوبی نهشتههای تبخیری-کربناته ژوراسیک پسین پهنه راور، جنوب بلوک طبس
نویسندگان
1 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
3 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
4 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
5 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران
doi
10.48308/esrj.2021.100791چکیده
پهنه راور واقع در جنوب بلوک طبس، سرزمینی گوهای شکل است که بین دو گسل مرزی نایبند در شرق و کوهبنان در غرب محصور گشته است. نهشتههای دوران دوم خصوصاً رخسارههای ژوراسیک از گسترش، تنوع و رخنمونهای مناسبی در این پهنه برخوردار هستند. نهشتههای تبخیری - کربناته ژوراسیک پسین موسوم به آهکهای پکتندار، سری راور، گچ مگو و تبخیریهای قرمز بیدو مهمترین بخشهای سازنده این نهشتهها هستند. نهشتههای مذکور در پنج برش زمینشناسی در مناطق حورجند، لکرکوه-1 و 2، خورند و شرق بهاباد به ترتیب از جنوب به شمال بررسی شدهاند. 11 رخساره شاخص در این نهشتهها شناسایی شد که به محیطهای کمربند پهنههای جزر و مدی، لاگون، پشتههای کربناته و دریای آزاد ختم میشوند. بررسی تغییرات رخسارهای حکایت از تشکیل تبخیریها در یک محیط پلاتفرمی احتمالاً شبیه به رمپ کربناتی کم عمق هموکلینال دارد. این حوضه-های سبخایی به شکل نوارهای باریک و طویلی در راستای شمال غربی گسترش داشتهاند. در مقابل در راستای عمود بر روند حوضه به سمت شرق یا غرب این نهشتهها جای خود را به رسوبات تخریبی با رخسارههای عمیقتر و لغزشهای زیر دریایی در سازندهای هجدک و بغمشاه دادهاند. از آنجایی که کربناتهای کرتاسه با ناپیوستگی زاویهدار در پهنه راور اغلب سازندهای مذکور را میپوشاند بنابراین حوضه رسوبی میبایست در ژوراسیک پسین تکاپوی تکتونیکی بارزی را پشت سر گذاشته باشد. این جنبش تکتونیکی ممکن است مربوط به مرحله ریفت قارهای بوده و تغییرات رخسارهای جانبی مربوط به رسوبگذاری بر روی بلوک گسلهها و یا درههای حاشیه آنها باشد.