فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

چکیده "که" از پر­­­­­­­کاربردترین تکواژها در نظام گفتاری و نوشتاری زبان فارسی است که علاوه بر کاربردهای گسترده­ای چون ضمیر مبهم، متمم­نما، نشانۀ تأکید و...به عنوان موصول­نما در ابتدای بندهای موصولی بدون تغییر شکل حضور یافته و نقش­های متفاوتی را پذیرا می­باشد. هدف اصلی این جستار مطالعۀ نقش­­­­­­­­های دستوری، معنایی و کاربردشناختی تکواژ "که"­ در بندهای موصولی زبان فارسی می­باشد. لذا برای ارائۀ توصیفی تا حدامکان کامل از تکواژ "که" بررسی دقیق مجموعه­ای از شواهد طبیعیِ کاربردِ این پدیده در زبان فارسی ضروری است.­ ازاین­رو برای کارآمدی این تحقیق، داده­ها از جملات طبیعی گفتاری و نوشتاری گویشوران زبان فارسی جمع­آوری شده­اند. سپس تکواژ "که"در بند­های موصولی بر­اساس نقش­های دستوری و معنایی و نیز کاربرد­شناختی مورد بررسی قرار گرفتند. در این پژوهش که مبتنی بر تحقیق توصیفی و تحلیلی می­باشد تلاش بر این است تا در چارچوب نظریۀ رده­شناختی با تکیه بر تعمیم­های رده­شناختی کمری­(1989) به این پرسش­­ها پاسخ داده شود که در بندهای موصولی زبان فارسی تکواژ "که" کدام نقش­های دستوری،معنایی و کاربردشناختی را به عهده دارد؟در فرض اصلی تمام نقش های دستوری یک گروه اسمی برای "که" در نظر گرفته شده­اند. یافته­های این پژوهش حاکی از آن است که تکواژ "که" تمام نقش­های دستوری یک گروه اسمی مانند: فاعل، مفعول...را دریافت می­نماید. این تکواژ نقش­های معنایی متنوعی را چون کنشگر،کنش پذیر،هدف... پذیرا می­باشد. همچنین "که" به عنوان نشانگر تأکید پس از هر سازه­ای که هم دارای اطلاع کهنه و هم اطلاع نو باشد قرار گرفته و آن را مورد تأکید قرار می­دهد. کلید واژه­ها: بند موصولی،موصول­نما،نقش­های معنایی،اطلاع نو،اطلاع کهنه