واکاوی و فهم اهم چالشها و موانع عملی پیش رو در تحقق سند تحول بنیادین با تمرکز بر زیرنظامهای اصلی آن
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری تاریخ و مبانی تعلیم وتربیت دانشگاه شیراز
2 دانشیار دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه شیراز
3 دانشیار دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه شیراز
doi
10.22099/jcr.2020.5816چکیده
هدف از انجام این پژوهش، واکاوی و فهم اهم چالشها و موانع عملی پیشرو در تحقق سند تحول بنیادین با تمرکز بر زیرنظامهای اصلی آن است. لذا برای نیل به این هدف اصلی، سند تحول راهبردی و رهنامۀ فلسفه تربیت رسمی و عمومی از مبانی نظری سند تحول بنیادین با محوریت زیرنظامهای اصلی آن بررسی شده است. طرح پژوهش، کیفی و طرح تحقیق حدوثی یا پیدایشی و روش آن مطالعۀ موردی کیفی بود، دادههای لازم در این پژوهش با روش مصاحبۀ نیمهسازمانیافته با مراجعه به 17 نفر از طراحان و مسئولان سابق وزارت آموزش و پرورش، که همگی در تدوین و تنظیم سند تحول نقشآفرینی کردهاند؛ گردآوری و تجزیه و تحلیل شد. پژوهشگر با نگاه اجمالی به دادهها و انجام سازواری آنها، به روش مقایسۀ مستمر دادهها، در ساخت مفاهیم اولیه اقدام، و با استفاده از تحلیل مضمون، به مضامین پایه، سازماندهنده و فراگیر دست یافت. نتایج پژوهش نشان داد که سند تحول بنیادین با چالشهای جدی و مهمی از جمله: ضعف در تنظیم سند و فرآیند تدوین اسناد جامع و راهبردی، و ابهام در متن سند تا اولویتدار نبودن نظام آموزشی تا تصدیگری و تمرکزگرایی شدید در ساختار نظام آموزشی، همچنین ضعف در تأمین منابع انسانی متخصص و توسعهیافته، افول سطح معیشت و منزلت اجتماعی معلمان، کمبود امکانات و منابع مالی، پایینبودن مشارکتهای مردمی و سازمآنهای مرتبط مواجه است. شایان ذکر است که، تأثیر تحولات سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و بیثباتی برنامههای چهارسالۀ دولتها بر سند تحول بنیادین آموزش و پرورش را نمیتوان نادیده گرفت. مقولۀ اصلی مستخرج از واکاوی، و تجزیه و تحلیل استقرایی دادهها، که حاکی از نظر پژوهشگر است، عبارت است از: «ابهام در نظر، بحران در عمل».