بررسی عوامل عدم تحقق رشد اقتصادی پایدار از منظر سرمایه اجتماعی در اقتصاد ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم اقتصادی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
2 استاد دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
3 دانشیار دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
4 دانشیار دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.30473/egdr.2018.40618.4846چکیده
پژوهش حاضر عوامل عدم تحقق رشد اقتصادی پایدار از منظر سرمایه اجتماعی در اقتصاد ایران را بررسی نموده است. برای این منظور ابتدا استانهایکشور بر اساس شش متغیر کلیدی اقتصادی حساس به اعتماد (شامل کارآفرینی، سطح تحصیلی، اشتغال، تولید واقعی سرانه، بهرهوری نیروی کارو مشارکت زنان در بازار کار) با استفاده از روشهای خوشهبندی وتحلیل تشخیصی بهسهمنطقه طبقهبندی شدند. سپس اثر پنج متغیر سرمایه اجتماعی (شامل آسیبهای اجتماعی، اقتصادی، غیراخلاقی، حاد اجتماعی و خانوادگی) که بازتاب فقدان اعتماد و در نتیجه کاهش سرمایه اجتماعی هستند، بر هر یک از ششمتغیر اقتصادی، در سالهای 1395-1383 با استفاده از روش دادههای پانلی تخمین زده شد. یافتههای تحقیق نشان داد کاهش سرمایه اجتماعی، با قدرت توضیحدهندگی بالا بر عملکرد اقتصادی اثر معنادار داشته و هر شش متغیر اقتصادی، حداقل تحت تأثیر یکی از آسیبهای فوق کاهش یافته است. دو متغیر بهرهوری نیروی کار و کارآفرینی که عوامل مهم پایداری رشد اقتصادی هستند بیشترین اثر منفی را متحمل شدهاند. همچنین یافتههای تحقیق اثر همافزای کاهش سرمایه اجتماعی بر عملکرد اقتصادی در دوره بعد را نشان داد. بنابراین کاهش سرمایه اجتماعی با اثر بر متغیرهای کلیدی اقتصادی که مهمترین فعالیتهای کیفی و کمی در اقتصاد هستند، باعث کاهش کارایی اجتماعی در روابط عوامل تولید فراوان اقتصاد ایران و در نتیجه عدم تحقق رشد اقتصادی پایدار در طول زمان شده است.