خود شرححالنویسی مشارکتی: الگویی نوین و منطبق با برنامهی درسی کارورزی در دانشگاه فرهنگیان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری برنامه ریزی درسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 استاد برنامه ریزی درسی، دانشگاه اصفهان
3 استاد برنامه ریزی درسی، دانشگاه اصفهان
4 استادیار برنامه ریزی درسی، دانشگاه اصفهان
doi
10.22099/jcr.2019.5227چکیده
هدف پژوهش حاضر این بود که در دانشگاه فرهنگیان به طراحی و اجرای برنامهی درسی کارورزی بر اساس الگوی خودشرححالنویسی مشارکتی بپردازد و تجربه دانشجومعلمان از این الگو را مورد تحلیل و بازنمایی قرار دهد. این مطالعه از حیث هدف توسعهای- کاربردی، از نظر نوع پژوهش کیفی و در طیف روشهای کیفی بر کُنشپژوهی رهاییبخش مبتنی است. در این پژوهش به تناسب از روشهای تحلیل اسناد، مصاحبه غیرساختارمند و پرسشنامه محققساخته استفاده شده است و دادهها با استفاده از روشهای تحلیل مضمون و تی تکنمونهای مورد تحلیل قرار گرفته است. جامعه پژوهش دانشجومعلمان پردیس شهید باهنر اصفهان را دربر میگیرد و نمونه پژوهش یک کلاس متشکل از هجده دانشجوی پسر ورودی سال 92-1391 بود که در نیمسال دوم سال تحصیلی 1395-1394 در ترم هشت رشته دبیری علوم اجتماعی مشغول به تحصیل بودند. این مشارکتکنندهها به شیوه نمونهگیری ملاکمحور انتخاب شدند و طی پانزده جلسه در طول یک ترم تحصیلی، کارورزی خویش را انجام دادند. ساختار الگوی پیشنهادی در قالب عناصر برنامه درسی کارورزی تدوین گردید که اعتبار و روایی آن به تأیید متخصصان برنامه درسی و استادان دانشگاه فرهنگیان رسیده بود. همچنین برای ارزیابی مقبولیت و اعتبار نتایج از زاویهبندی روششناختی و اعتباریابی دموکراتیک استفاده شد. یافتهها نشان داد، الگوی کارورزی مبتنی بر خودشرححالنویسی مشارکتی، میتواند اهداف و راهبردهای مستتر در واحدهای درسی کارورزی در دانشگاه فرهنگیان را محقق نماید. چنانکه تحلیل سرفصل واحدهای درسی کارورزی نشان داد، برنامه درسی کارورزی دانشگاه فرهنگیان حول چهار مضمون شامل: تمرین معلمی، پژوهش روایی، کُنشهای مشارکتی و گروهی و تبیین برنامه درسی کارورزی شکل گرفته است که این مضامین با تجارب دانشجومعلمان از الگوی پیشنهادی، همسو و همخوان میباشند. همچنین یافتهها نشان داد دانشجومعلمان توانسته بودند طیف اهداف، محتوا، راهبردهای یاددهی-یادگیری و روشهای ارزشیابی ارائه شده در الگوی پیشنهادی را بالاتر از سطح میانگین تجربه نمایند. بنابراین طبق این نتایج میتوان اذعان داشت که الگوی خودشرححالنویسیمشارکتی با اهداف برنامه درسی کارورزی دانشگاه فرهنگیان منطبق است و میتواند به مثابه یک الگوی کارورزی در برنامه درسی کارورزی این دانشگاه مورد کاربست قرار گیرد.