واکاوی همدید شهرهای رکورددار گرما در ایران
نویسندگان
1 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 پژوهشکده هواشناسی، پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، تهران، ایران
3 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.52547/esrj.12.2.64چکیده
امروزه، رکوردهای گرما «به معنای گرمترین شهر کشور در هر روز و دمای آن»، مرتب رسانهای میشود. در این تحقیق با تهیه دماهای روزانه 33 شهر کشور از سازمان هواشناسی طی نیمه گرم سال (1971-2010)؛ شهرهای رکورددار، فراوانی و مقادیر دمای آنها مشخص گردید. نخستین نتایج گویای کاهش تدریجی فراوانی شهرهای رکورددار گرما طی سه دهه از 11 شهر به 6 شهر بود. یعنی از این پس شهرهای رکورددار کمتر ولی فراوانی رکوردداری آنها در سال بیشتر خواهد بود و این مخاطره بیشتر متوجه شهرهای آبادان، اهواز و بندرعباس است. در بخش همدید، طراحی الگوهای همدید پرفشارهای آزور و ساهارا و کمفشار سند طی روزهای بالاترین رکوردها نشان داد: 1) کانونهای پرفشار جنب حارهای آزور در زمان بالاترین رکوردها، در میانه اقیانوس اتلس گروهگرایی دارند ولی در زمان رخداد پایینترین رکوردها، در این اقیانوس پراکندهترند. 2) همین تفاوت برای کانونهای پرفشاری ساهارا مشاهده میشود. 3) کمفشار سند آرایش مداریتری از خود نشان داد. در مجموع بالاترین رکوردهای گرما در ایران با تقویت جو پایدار در گسترهای از اقیانوس اتلس میانی تا شبه قاره هند همراهی میشود.