مکانیابی مراکز امدادرسانی در شهر یزد با استفاده از فرایند تحلیل شبکهای و GIS FUZZY
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس
2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه یزد
3 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه یزد
doi
10.22059/jhgr.2014.50595چکیده
تعیین مکانهای مناسب برای استقرار مراکز امدادرسانی هنگام وقوع بحرانها، یکی از برنامهریزیهای کوتاهمدتی است که بهمنظور مدیریت بحران انجام میگیرد. اهداف این پژوهش، ارائۀ الگویی مناسب و کاربردی برای مکانیابی مراکز امدادرسانی در شهر یزد و انتخاب مکانهای مناسب، بهمنظور احداث مراکز امدادرسانی به هنگام وقوع بحرانها در شهر یزد هستند. این پژوهش بهلحاظ هدف کاربردی بوده و روش بررسی آن توصیفی ـ تحلیلی و اسنادی است. برای این کار نخست با استفاده از روش دلفی شانزده معیار اصلی و مؤثر در مکانیابی این مراکز، در چارچوب شش خوشه شناسایی شدند. سپس با بهرهگیری از نظرات کارشناسان و فرایند تحلیل شبکهای، وزن نهایی هر یک از معیارها تعیین شد. پس از آن با آمادهسازی و تلفیق لایههای مربوط به هر معیار با وزن آن معیار در فرایند تحلیل شبکهای و استفاده از عملگرهای اجتماع فازی و اشتراک فازی، مکانهای مناسب برای مراکز امدادرسانی در شهر یزد مشخص شدند. نتایج پژوهش نشان میدهد که چگونه میتوان روشهای تصمیمگیری چندمعیاره را با سیستم اطلاعات جغرافیایی و منطق فازی بر اساس نظر کارشناسان و متخصصان برای مکانیابی مراکز امدادرسانی تلفیق کرد. از این رو، الگوی ارائهشده در این پژوهش میتواند در مکانیابی سایر کاربریهای شهری، بهویژه مراکز امدادرسانیِ شهرهای مختلف، مورد استفاده قرار گیرد. بهدلیل قرارگیری مساحت بزرگی از بافت فرسودۀ یزد در بخش مرکزی و نواحی اطراف آن، پیشنهاد میشود با وجود تمرکز مکانهای تعیینشده در این محدوده، تصمیماتی جامع و کاربردی برای نوسازی و بهسازی بافتهای فرسودۀ این شهر انجام گیرد تا ضمن کاهش خسارتهای ناشی از بحرانها، از فشارهای جمعیتی به این مراکز در زمان بحرانها کاسته شود.