استفاده از روش ترکیبی AHP-TOPSIS به منظور مدلسازی پتانسیل معدنی مس در ورقه یکصدهزار ابهر، شمالغرب ایران
نویسندگان
1 گروه اکتشاف معدن، دانشکده مهندسی معدن و متالورژی، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران
2 گروه اکتشاف معدن، دانشکده مهندسی معدن و متالورژی، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران
3 گروه اکتشاف معدن، دانشکده مهندسی معدن و متالورژی، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران
doi
10.52547/esrj.12.1.41چکیده
اساساً دلیل تهیه مدل پتانسیل معدنی این است که با شناسایی بهترین نواحی امیدبخش و مناطق اهداف اکتشاف، ناحیه مورد مطالعه محدودتر شده تا با کوچک شدن آن، ریسک عملیات اکتشاف کاهش و با قطعیت بیشتری بتوان نواحی امیدبخش را برای متمرکز شدن در مراحل تفصیلی انتخاب نمود. بر این اساس، هدف از مطالعه حاضر تلفیق لایههای شاهد مختلف با استفاده از روش ترکیبی AHP-TOPSIS، به منظور شناسایی نواحی امیدبخش مس در ورقه یکصدهزار ابهر میباشد. بدین منظور، 7 لایه شاهد اطلاعاتی شامل آنومالی ژئوشیمیایی مس حاصل از تحلیل مؤلفه اصلی، نقشه فاصله از واحدهای سنگی آذرین نفوذی و واحدهای آتشفشانی، نقشه فاصله از گسلهای منطقه و در نهایت نقشههای فاصله از دگرسانیهای آرژیلیک، فیلیک و پروپیلیتیک در نظر گرفته شد. جهت آمادهسازی نقشههای شاهد برای تلفیق، ابتدا مقادیر نقشهها با استفاده از تابع لجستیکی به فضای مناسب با دامنه (1-0) منتقل و سپس توسط روش فرکتالی عیار- مساحت کلاسهبندی شدند. در گام بعد معیارها و زیرمعیارهای مختلف توسط روش AHP وزندهی و در ادامه توسط روش TOPSIS تلفیق شدند. نقشه پتانسیل نهایی توسط نمودارPrediction-Area (P-A) مورد اعتبارسنجی قرار گرفت. بر طبق این نمودار، نقطه تلاقی منحنیهای نرخ پیشبینی و مساحت اشغالشده مربوطه، مقدار 78 را نشان داد که توان بالای مدل مذکور را در معرفی نواحی امیدبخش مس ثابت میکند. در مدل پتانسیل معدنی مس ایجادشده، عمده نواحی پرپتانسیل مس در نیمه شمالی ورقه و در زیرزون طارم معرفی شده است که به خوبی با محل کانسارهای قدیمی مس نظیر خلیفهلو، چرگر، الوند، حصار و دوهیاتاقی منطبق میباشد.