مدلسازی آزمایشگاهی برهمکنش گسلها در تکامل ساختاری تاقدیسهای رگ سفید و تنگو (جنوب غرب ایران)
نویسندگان
1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
2 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
3 گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
doi
10.52547/esrj.12.1.58چکیده
در فروبار دزفول جنوبی با توجه به توالی فازهای دگرشکلی زاگرس و رخداد وارونگی تکتونیکی در گسل راندگی رگ سفید و همچنین تجدید فعالیت گسل پی سنگی هندیجان، بر همکنش عمودی بین گسلها در پیش بوم زاگرس اتفاق افتاده است؛ که این اثر متقابل تاثیراتی مهم بر الگوی ساختاری و تشکیل تاقدیسهای رگ سفید و تنگو دارد. فاز چین خوردگی اصلی در پیش بوم زاگرس و در تاقدیس رگ سفید در پلیوسن رخ داده است. جهت مدلسازی آزمایشگاهی تکامل تکتونیکی، با توجه به محاسبه میزان کوتاهشدگی عمود بر بخش مرکزی تاقدیس رگ سفید، با اعمال فشردگی به میزان 16 درصد و با حرکت فکهای متحرک دستگاه برش با سرعت ثابت، وارونگی تکتونیکی و تبدیل حرکت از کشش به راندگی در گسل رگ سفید سبب میشود توالی لایهها دگرشکل شوند و چین خوردگی وابسته به گسل در تاقدیس رگ سفید تشکیل گردد. با ورود جبهه دگرشکلی زاگرس به پیش بوم منطقه کوهزایی در پلیوسن، علاوه بر برخاستگی تاقدیس تنگو در راس گسل هندیجان، محور تاقدیس رگ سفید به علت حرکت امتداد لغز راستگرد در گسل هندیجان، به میزان 30 درجه به صورت ساعتگرد میچرخد. مدلسازی ما نشان میدهد که دلیل طول موج بیشتر بخش باختری تاقدیس رگ سفید به علت ضخامت زیاد لایه نمکی سازند گچساران و همچنین مقدار بالای نسبت ضخامت لایه نامقاوم به لایه مقاوم است که در اثر واقع شدن بخش باختری تاقدیس رگ سفید در یک پهنه گسلی راستگرد و چرخش ساختاری حاصل از آن، پهن شدگی و افزایش طول موج تاقدیس تسهیل شده است.