بررسی تأثیر نرخ پسانداز بر تراز تجاری ایران، کاربرد رهیافت رگرسیون فازی و خودرگرسیون با وقفههای توزیعی
نویسندگان
1 استاد گروه اقتصاد دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 استاد، گروه اقتصاد، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
4 دانشجوی دکتری اقتصاد بینالملل دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
چکیده
تراز تجاری یکی از مهمترین متغیرهای کلان و از محدودیتهای استراتژیک اقتصاد کلان برای کشورهای در حال توسعه میباشد. هدف اصلی مطالعه حاضر بررسی تأثیر نرخ پسانداز بر تراز تجاری ایران است. در این راستا، با استفاده از رویکردهای رگرسیون فازی و خودرگرسیون با وقفههای توزیعی و با به کارگیری دادههای سری زمانی طی سالهای 1394-1339 به بررسی این موضوع پرداخته شده است. نتایج حاصل از رگرسیون فازی نشان میدهد که متغیرهای نرخ پسانداز، درجه باز بودن تجاری و تولید ناخالص داخلی سرانه اثر مثبت و نرخ ارز مؤثر واقعی اثر منفی بر تراز تجاری دارند. همچنین نتایج حاصل از خودرگرسیون با وقفههای توزیعی نشانگر این است که متغیرهای نرخ پسانداز و تولید ناخالص داخلی سرانه اثرات مثبتی در کوتاهمدت و بلندمدت بر تراز تجاری داشتهاند. از سویی در بلندمدت نرخ ارز مؤثر واقعی و درجه باز بودن تجاری موجب بدتر شدن تراز تجاری گردیدهاند. سایر نتایج حاکی از آن است که ضریب تصحیح خطا نشان میدهد که در هر سال حدود 93 درصد از عدم تعادل کوتاهمدت برای دستیابی به تعادل بلندمدت تعدیل میشود. با توجه به نتایج حاصل از تحقیق به منظور کاهش کسری تجاری، افزایش در پسانداز ناخالص داخلی میتواند یکی از توصیههای سیاستی مهم باشد.
