شناسایی محتوا و منبع دانشعملی معلمان با تجربه ابتدایی: دلالتهای آن برای تربیت معلمان ابتدایی در نظام تربیت معلم
نویسندگان
1 دانشآموختة دکتری مطالعات برنامة درسی، دانشگاه خوارزمی، دانشکدة روانشناسی و علومتربیتی
2 دانشیار مطالعات برنامة درسی، دانشگاه خوارزمی، دانشکدة روانشناسی و علومتربیتی
3 دانشیار برنامهریزی آموزشی، دانشگاه کردستان، دانشکدة علوم انسانی
4 دانشیار مطالعات برنامه درسی، دانشگاه فرهنگیان
doi
10.22099/jcr.2019.5117چکیده
هدف پژوهش حاضر شناسایی محتوا و منبع دانش عملی معلمان با تجربه ابتدایی و ترسیم نحوة تعامل بین آنها در قالب مدل مفهومی است. برای مطالعه هدف مورد نظر، از رویکرد کیفی و روش پدیدارنگاری استفاده شد. مشارکتکنندگان پژوهش شامل 11 معلم با تجربه بالای 10 سال، از شهرستان ساری بودند که به شیوة نمونهگیری هدفمند از نوع ملاکی انتخاب شدند. دادههای پژوهش از طریق مصاحبه نیمهساختارمند، مصاحبه بازسازی شده و چک لیست مشاهده کلاس درس جمعآوری شد. روش تحلیل دادهها بر اساس الگوی کدگذاری سه مرحلهای نظریه داده بنیاد انجام گرفت. به طور کلی، یافتههای پژوهش نشان داد محتوای دانش عملی معلمان شامل 8 مقولة دانش موضوعی، دانش پداگوژی محتوا، دانش از یادگیرنده، دانش از برنامه درسی، دانش مدیریت کلاس درس، دانش خلق فضای مطلوب یادگیری، دانشاز بافت مدرسه و دانش از خود است. همچنین منابع اصلی این دانشها شامل تجربة تدریس، تجربهزندگی، دورههای تربیتمعلم، آموزش ضمن خدمت، تجربة دوران تحصیلی، متخصصان و صاحبنظران دانشگاهی، رسانههای گروهی، تجربه همکاران و بازخورد از یادگیرندگان و والدین آنان است. در پایان بر اساس مدل مفهومی پژوهش، رویکرد سه مرحلهای به منظور اثربخشتر کردن برنامه درسی تربیتمعلم دورة آموزش ابتدایی کشور ارائه شده است.