کانی‌زایی ‌مس‌ و طلا، سنگ‌نگاری و ژئوشیمی سنگ‌های‌آذرین ‌در تک‌تلار،‌ شمالغرب ‌زاهدان، استان سیستان و بلوچستان

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

3 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

4 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران

doi
10.52547/esrj.11.4.109
چکیده

محدوده تک‌تلار از نظر زمین‌شناسی در پهنه جوش خورده‌ی سیستان واقع شده است. قدیمی‌ترین سنگ‌ها در محدوده مورد بررسی سنگ‌های فلیش-گونه همچون شیل، سیلتستون و ماسه‌سنگ ائوسن می‌باشند که مورد نفوذ استوک‌های دیوریت پورفیری وگرانودیوریت پورفیری و دایک‌های گرانودیوریتی الیگوسن واقع شده است. سنگ‌-های آذرین از لحاظ ژئوشیمیایی دارای ترکیب دیوریت تا گرانودیوریت و متعلق به ماگماهای کالک آلکالن و شوشونیتی و جایگاه‌های مرتبط به کمان هستند. نمودار عنکبوتی عناصر جزئی و کمیاب خاکی که به ترتیب نسبت به مورب و کندریت به هنجار شدند نشان می‌دهند کهREE  و LILE غنی شدگی ولی عناصری از HES تهی شدگی دارند. غنی شدگیLREE  و LILE، وجود آنومالی‌های منفی Ba،Ti  وZr  و آنومالی‌های مثبتCe ، Rb، Sm و Th حاکی از شکل‌گیری نمونه‌های مورد مطالعه در محیطی مرتبط با کمان آتشفشانی است. استوک-های و سنگ‌های میزبان آنها در محدوده مورد مطالعه به شدت دگرسان شده می‌باشند. انواع دگرسانی‌ها شامل دگرسانی پتاسیک، فیلیک، تورمالینی، آرژیلیک، سیلیسی و پروپیلیتیک هستند. در مناطق دگرسانی، کانی‌زایی به صورت پراکنده، استوک‌ورک‌های کوارتز و رگه‌های سیلیسی رخ داده است. کانی‌زایی در محدوده تک‌تلار بر حسب نوع، شدت و منطقه‌بندی دگرسانی‌ها و سبک کانی‌زایی و همراهی با سنگ‌های آذرین نیمه نفوذی کالک آلکالن با بافت پورفیری، از نوع اپی‌ترمال- پورفیری کم عیار است. کانی‌زایی رگه‌ای اپی‌ترمال به صورت رگه‌های مس، سرب و طلا و تلسکوپی در حاشیه محدوده پورفیری رخ داده است. در محدوده مورد مطالعه سولفیدهای هیپوژن پیریت و کالکوپیریت و کانی‌های سوپرژن مالاکیت، آزوریت و هیدرواکسیدهای می‌باشند.